Horecavoorman Pim Evers: ‘Amsterdam jaagt de bezoeker weg die het meeste uitgeeft en het minste overlast veroorzaakt’

De nette bezoeker die rustig eet en een kamer boekt wordt steeds vaker behandeld alsof hij het probleem is, terwijl de overlastgevers de stad wel weten te vinden. Amsterdam moet ophouden gastvrijheid te verwarren met alles maar toelaten; wijs bestuur kijkt naar gedrag, niet naar de dikte van de portemonnee.

Dat zakelijke toeristen veel uitgeven betekent nog niet dat de rekening eerlijk verdeeld wordt. Hotelpersoneel, schoonmakers en bediening zien weinig terug van die 600 euro per dag, terwijl zij wel de drukte, hoge huren en onveilige werktijden dragen. Op de werkvloer is “kwaliteitstoerist” vaak gewoon een nette naam voor iemand die geld uitgeeft; kijk ook eens wie er daadwerkelijk aan verdient.

Dat maximum van 20 miljoen overnachtingen klinkt vooral als een botte rekensom. Je kunt beter sturen op piekmomenten, locaties en gedrag, anders jaag je ook congressen weg die de stad juist buiten het hoogseizoen draaiende houden. En een lege hotelkamer levert niemand iets op, behalve misschien een spreadsheet.

Dat maximum van 20 miljoen overnachtingen is niet alleen een toerismecijfer, maar ook een politieke keuze over welke stad Amsterdam wil zijn. Enerzijds is sturen op overlast logisch, anderzijds maak je met een generieke grens geen onderscheid tussen een congres in november en een luidruchtige vrijgezellenweek in juli. En als de gemeente hotelcapaciteit bewust onderbenut laat, moet ze ook eerlijk zeggen dat dit geld kost en niet doen alsof die rekening vanzelf verdampt.

Weer die 600 euro per dag alsof dat omzet voor de stad is. Daar gaat eerst hotel, luchtvaartmaatschappij, congresorganisator en personeel vanaf; de gemeente ziet vooral btw, toeristenbelasting en extra kosten, en die laatste worden gemakshalve niet meegerekend. Bovendien zijn zes jaar en 40 procent daling geen bewijs dat de belasting de oorzaak is: corona, videobellen en internationale spreiding van congressen tellen ook mee.

Die 600 euro per dag wordt wel heel makkelijk als maatschappelijk rendement verkocht, terwijl de schoonmaker en serveerster er vooral een duurdere stad voor terugkrijgen. Als Amsterdam congressen wil behouden, laat dan eerst zien waar die opbrengst landt — bij publieke voorzieningen en personeel, niet alleen bij hotelketens en vastgoedbazen; anders is “kwaliteitstoerist” gewoon marketing voor meer winst.

Het probleem is niet dat Amsterdam te weinig bezoekers heeft, maar dat het aanbod op piekdagen vastloopt: hotels, OV, straten en personeel zijn dan één grote bottleneck. Spreid congressen over rustige maanden en geef ondernemers voorspelbaar beleid, want elke paar jaar de regels omgooien is gewoon legacy code waar geen investeerder nog op durft te bouwen.

Wederom ontbreekt de simpelste rekensom: 92.000 bedden maal 365 dagen is ruim 33,5 miljoen mogelijke overnachtingen, maar dat is capaciteit, geen recht op 100% bezetting. Wie ondernemers die investering liet doen met groeiverwachtingen en daarna het plafond verlaagt, moet wel aangeven wat één ongebruikte kamer per jaar aan banen, belasting en afschrijving kost; anders is die 20 miljoen vooral bestuurlijk wensdenken.