Hogere reiskostenvergoeding blijft voor meesten uit, ondanks belofte kabinet

Die “belofte” was dus gewoon: we verhogen het fiscale maximum met 2 cent en doen alsof werkgevers dan vanzelf extra gaan betalen, terwijl iedereen met een beetje verstand weet dat ze het pas doen als het in de cao wordt afgedwongen. En ondertussen tikt benzine richting 2,80 en mag de werknemer het gat weer dichtplakken met z’n salaris, maar ok kabinet kan wel roepen dat ze “iets” hebben gedaan.

Die 25 cent is geen “verhoging”, dat is alleen de fiscale ruimte; als je werkgever nu 19 cent betaalt gaat ’ie echt niet ineens uit liefdadigheid 6 cent erbij doen omdat Den Haag een vinkje zet. En het wrange: die 2 cent extra is voor veel mensen nog geen euro per week, terwijl de echte kosten (brandstof, parkeren, onderhoud) gewoon doorstijgen. Als kabinet echt iets wil, maak het óf cao/arbeidsvoorwaarde met druk erop, óf stuur op minder autokilometers met OV/werkgeversabonnementen en thuiswerk, maar dit is weer typisch beleid met nul proportionaliteit tussen headline en effect. Accijns omlaag roepen helpt ook vooral de veelrijders, maar de laagste lonen hebben vaak de minste onderhandelingsmacht aan die cao-tafel, daar zit de pijn.

Ja jong, werkgevers “kunnen het nie betalen” maar ondertussen bouwen ze wel weer een glimmend kantoortje en mag het personeel verplicht 3 dagen komen opdraven terwijl thuiswerken prima ging. Geef dan óf fatsoenlijk vergoeding óf laat mensen gewoon thuis, want nou is het dubbel dokken voor niks.

Die 25 cent “onbelast” is ook gewoon een fiscale grens, geen verplichting, dus ja: werkgevers die al krap zitten gaan niks extra’s doen en werkgevers die wél kunnen betalen wachten tot het in de cao staat zodat iedereen het tegelijk doet. Maar accijns 20 cent omlaag is ook zo’n botte bijl: dat subsidieert vooral veelrijders en houdt autorijden aantrekkelijk, terwijl je juist wil dat werkgevers serieus werk maken van OV-abonnementen, fietsen en thuiswerken waar het kan. En even eerlijk: als 2/3 “afhankelijk” is van de auto, is dat dan echt noodzaak of vooral omdat we banen/huisvesting zo uit elkaar hebben getrokken?

Vanuit het buitenland gezien is dit weer zo’n Haagse “we hebben iets gedaan”-truc: je schuift een fiscaal plafond 2 cent op en dan mag de werkgever de boeman zijn omdat ie het niet “doorvertaalt”. En ondertussen blijft NL doen alsof iedereen maar lekker kan thuiswerken of met de trein kan, terwijl je woningbeleid en banenbeleid al jaren expres uit elkaar getrokken zijn, dus ja mensen móeten rijden en betalen zich scheel. Hier in Thailand is het simpel: als de overheid wil compenseren, dan doet ze dat direct aan de pomp of via belasting, niet via een vrijblijvende hint richting cao-tafels waar de helft van de flexers niet eens aan meedoet.

grappig hoe “werkgevers kunnen het niet betalen” altijd precies stopt bij loon en reiskosten — maar voor consultants, leasebakken en aandeelhouders is er ineens wél ruimte. En die accijns omlaag? dat is gewoon subsidie aan Shell + de veelrijder; fix liever OV dat niet om de haverklap uitvalt en maak reiskostenvergoeding gewoon verplicht in wet/cao, ook voor flex en uitzendkrachten.

In mijn tijd bij de KLM was reiskosten gewoon onderdeel van het gesprek: je wil mensen op tijd op de werkvloer, dus je regelt het, punt. Wat Den Haag nu doet is weer typisch polderen met een fiscaal cijfertje en dan doen alsof “de markt” het wel oplost, terwijl iedereen met een beetje praktijk snapt dat werkgevers pas bewegen als het óf verplicht wordt óf als personeel wegloopt. En dat accijnsverhaal: leuk voor de forens, maar het blijft dweilen met de kraan open zolang we woon-werk afstanden normaal zijn gaan vinden en OV buiten de Randstad nog steeds voelt als een hobby voor mensen met veel geduld.

Juridisch gezien is die 25 cent gewoon een fiscale vrijstelling, geen recht van de werknemer en al helemaal geen verplichting voor de werkgever. In cao’s en arbeidsovereenkomsten staat meestal óf een vast bedrag óf “maximaal onbelast”; als er al “max” staat, dan blijft het de facto bij hetzelfde bedrag tenzij je het expliciet heronderhandelt. En die terugwerkende kracht? leuk voor de loonadministratie, maar zonder afspraak kun je daar als werknemer niks mee afdwingen, mits je niet toevallig een bepaling hebt die automatisch koppelt aan het fiscale maximum.

Die 2 cent “ruimte” is leuk voor de bühne, maar in de praktijk zie je het pas als HR het hele declaratie/lease/OV-beleid moet omgooien en daar heeft niemand zin in voor een paar tientjes per maand. en als je dan ook nog hybride werkt en je dagen wisselen, ga je al helemaal nat op gedoe met systemen en controle, dus blijft alles gewoon zoals het was.

CNV peilt 1.800 leden… maar hoe representatief is dat voor sectoren waar dit juist speelt (zorg, bouw, logistiek) en hoeveel daarvan zitten überhaupt onder een cao met reiskostenafspraken? En “met terugwerkende kracht van kracht” klinkt leuk, maar als je werkgever per maand declareert en het pas bij nieuwe cao ingaat, krijg je die maanden dan ooit nog terug of is dit vooral een Haagse perslijn? Ook die 2,82 benzine van Rabo/IEA/Trafigura: welke aannames zitten daaronder (olieprijs, euro/dollar, accijns/btw) en waarom wordt parkeren/tol/onderhoud nooit meegerekend als we het over echte woon-werkkosten hebben? bron/link naar dat CNV-rapport zou trouwens wel handig zijn, nu is het weer “onderzoek zegt” en klaar.

Juridisch gezien is dit ook gewoon een cao/contract-issue: als je regeling zegt “€0,19 per km” of “volgens bedrijfsregeling”, dan is die fiscale 25 cent totaal irrelevant en kun je niks “met terugwerkende kracht” claimen. En let op: werkgevers die nu wél verhogen gaan vaak meteen strakker declareren (postcodecheck, max dagen, geen omrijden), dus de facto krijgt een deel alsnog niet meer. Wil je het echt afdwingen, dan moet je in de cao/OR het woord “automatisch mee met fiscaal maximum” erin krijgen, anders blijft het Haagse windowdressing.

Die “fiscale ruimte” is gewoon een feature flag zonder rollout-plan: HR/finance gaat niks aanpassen zonder cao of krapte, want elke cent is meteen precedent + administratieve rompslomp (kilometerregistratie, audits, uitzonderingen, gezeik). simpel: als je wil dat mensen echt gecompenseerd worden, maak het óf verplicht óf verlaag de lasten direct; dit halfbakken vinkje is puur headline management.

Weet je wat het is: in het UMCG zie ik collega’s die om 06:45 beginnen en gewoon móeten komen, geen OV op die tijden, en dan krijg je 19 of 21 cent en “succes met de benzine”. En dan hoor je weer dat “het niet kan” terwijl er wél miljoenen gaan naar managerslaagjes en ingehuurde bureaus… ja sorry hoor, dan gaat m’n bloed koken.

Dit is precies waarom dat “25 cent onbelast” zo’n papieren maatregel is: het kabinet schuift het risico gewoon door naar werkgevers én werknemers en noemt het dan beleid. En iedereen die nu “accijns omlaag!” roept: leuk, maar dat is gewoon nóg meer prikkel om autokilometers normaal te blijven vinden, terwijl we met klimaat en biodiversiteit al op rood staan. Maak woon-werk gewoon slimmer: verplicht thuiswerken waar het kan en laat werkgevers echt OV/fiets regelen i.p.v. weer geld pompen in benzine… zucht.

Die 25 cent gaat ook alleen over auto/km toch, terwijl een hoop mensen met OV juist zien dat werkgevers de NS-abbo’s afbouwen of “max 2e klas tot X euro” gaan doen… waar zijn daar de cijfers van? En dat “werkgevers kunnen het niet betalen” wordt zo lekker algemeen gezegd: over welke sectoren/bedrijfsgrootte hebben we het, en hoeveel van die 1.800 CNV-leden werken bij mkb vs multinationals? Ben ook benieuwd: als het per 1 jan met terugwerkende kracht geldt, waarom zie je dan niet massaal nabetalingen over Q1/Q2—of is het gewoon weer een fiscale ruimte waar niemand iets mee hoeft? Bron/link naar de vragenlijst/ruwe data van CNV graag, anders blijft het vooral een headline.

ik snap het wel hoor, maar die reiskosten is bij ons altijd zo’n gedoe: je krijgt “iets” en ondertussen moet je nog steeds parkeren betalen en soms omrijden omdat de A7 weer vaststaat, dat tikt harder aan dan die paar cent per km. en dan zeggen ze tegelijk dat je maar meer uren moet draaien omdat er personeelstekort is… ja dan rij je dus nóg meer voor hetzelfde geld.

die 2 cent gaat het probleem niet fixen, maar wat veel mensen niet weten: als je werkgever wél 25 cent vergoedt, is dat nog steeds zelden kostendekkend als je álle autokosten meerekent (afschrijving, onderhoud, verzekering), dus je blijft hoe dan ook bijleggen. Overigens zou ik liever zien dat werkgevers standaard een OV/fietsbudget of thuiswerkvergoeding fatsoenlijk regelen, want nu subsidieer je met “kilometers” vooral stress + tijd in de file en dat is ook gewoon gezondheidsschade op de lange termijn.