Hoge brandstofprijzen houden kotters in IJmui­den aan de kade: ‘Ik vaar al drie weken niet meer’

Ik rij je van IJmuiden naar de stad en je ziet die kotters gewoon staan te niksen, motor uit, mannen chagrijnig aan de koffie omdat diesel duurder is dan hun hele vangst. Maar hé, wel overal “duurzaam beleid” roepen en intussen de supermarkt volgooien met goedkope troep uit het buitenland, succes ermee.

Alsof die dieselprijs uit de lucht komt vallen… de hele keten is ingericht op goedkope bulk en supermarkten die de marge pakken, terwijl vissers alle risico’s slikken — classic. Als je echt “Nederlandse vis” wil, stop dan met die race-to-the-bottom: minimumprijs/contracten afdwingen en laat de grote jongens (retail + rederijen) meebetalen aan de transitie i.p.v. weer zielig doen over duurzaam beleid. En ja, importdumping aanpakken zou ook wel eens helpen, maar dat is blijkbaar te anti-free market hè.

zit ook een praktisch ding achter: als ze weken stil liggen, wie blijft er dan nog werken op zo’n kotter? die gasten stappen zo de bouw of de logistiek in voor vast geld, en dan kan je straks de diesel weer “betaalbaar” maken maar heb je geen bemanning meer, dat is de echte schade die je niet in 1 seizoen terugdraait.

die stilstaande kotters zijn niet alleen “zielig voor de visser”, dat is ook een klap voor gezinnen: ik zie hier mensen die ineens geen uren meer hebben, partner die extra shifts pakt, rekeningen stapelen en je schaamt je kapot om bij de voedselbank aan te kloppen terwijl je altijd gewerkt hebt. En ondertussen betaal je in de winkel nog steeds de hoofdprijs voor een stukje vis, dus ergens in die keten wordt er gewoon wél verdiend maar niet op de kade. Als dit nog een paar maanden zo doorgaat heb je straks niet eens meer een sector om te “vergroenen”, dan is het gewoon klaar en zitten die mannen in de schuldsanering.

Iedereen doet nu alsof “Brussel” die diesel duur maakt, maar die prijs komt vooral van de wereldmarkt + accijns/CO2, en daar ga je met één boze talkshowavond nul aan veranderen. Wat wél kan: gerichte tijdelijke compensatie of garantieregeling, maar dan graag met proportionaliteit en voorwaarden (motor-efficiëntie, selectiever tuig, data/controle), anders is het gewoon verkapte subsidie op doorstoken. En als je echt wil dat kotters blijven varen: kijk ook naar de havenkosten, keurings- en administratielast en die hele papierwinkel rond aanlandingen, daar lekt ook geld weg waar niemand het over heeft.

het probleem is dat we een sector hebben gebouwd op variabele energiekosten zonder buffer: als diesel + CO2 omhoog schiet is de hele bedrijfsvoering meteen onrendabel en staat je “productie-infrastructuur” letterlijk stil aan de kade. de oplossing is niet alleen een paar cent accijns eraf, maar een stabiel contractmodel met brandstofclausule én versneld elektrificeren waar het kan (havenaansluitingen/koeling/walstroom) zodat je niet ook nog uren staat te draaien voor stroom; anders blijft het elke prijs-piek hetzelfde gejammer en geen draagvlak voor welke transitie dan ook.