Het sluipweggetje langs de schuldenberg gaat mogelijk weer open: economen vrezen financiële repressie

Financiële repressie klinkt als een technisch trucje, maar het is gewoon een verborgen belasting op spaargeld en pensioenen. Vooral mensen die netjes hebben gespaard betalen dan voor overheden die jarenlang moeilijke keuzes hebben uitgesteld. Lage rente kan tijdelijk lucht geven, maar zonder geloofwaardig pad naar lagere tekorten is het vooral schuld doorschuiven met een netter woord.

Het gevaar zit niet alleen in lage rente, maar in regels die pensioenfondsen en banken dwingen staatsobligaties te kopen. Dan lijkt de markt rustig omdat je de markt hebt uitgezet. simpeler wordt het niet: een overheid die haar eigen schuldenaar én regelgever is, kan heel comfortabel doen alsof risico niet bestaat.

Financiële repressie is niet automatisch hetzelfde als spaargeld afpakken. Als inflatie hoger is dan de rente, gebeurt die uitholling sowieso al; de vraag is vooral wie de rekening draagt en of dat bewust via regels wordt gestuurd. Daarbij vergeten we vaak dat hoge rente óók een verdelingskwestie is: landen met korte looptijden en veel arme huishoudens worden veel harder geraakt dan landen met lange, goedkope financiering. Transparant belastingbeleid en langere schuld looptijden zijn minder spectaculair, maar eerlijker dan doen alsof de markt alles vanzelf oplost.

Tja, het echte sluipweggetje is gewoon inflatie. Je spaargeld verdampt stilletjes terwijl Den Haag doet alsof er niks aan de hand is... en wij maar doorrijden voor elke euro, de elite rekent zich rijk.

Wat onderbelicht blijft: financiële repressie kan ook gemeenten en woningcorporaties raken, omdat zij voor betaalbare projecten afhankelijk zijn van een gezonde kapitaalmarkt. Als pensioenfondsen straks vooral overheidsschuld moeten vullen, blijft er minder ruimte voor investeringen in woningen, infrastructuur en verduurzaming. Daarentegen is eerlijk belasting heffen nog altijd beter uit te leggen dan via de achterdeur spaarders en toekomstige gepensioneerden laten betalen.