Groningen verzet zich tegen kerncentrales: ‘Overvaltactiek van kabinet is onfatsoenlijk’

Groningen “overvallen” noemen terwijl Den Haag al jaren met een kaartje-van-de-dag energiebeleid speelt is ook wel mooi: eerst alles dicht, dan paniek, dan hup kerncentrale in iemands achtertuin en als je protesteert ben je ineens NIMBY, maar goed zet ‘m anders naast de Tweede Kamer, kunnen ze ‘m tenminste zelf als nachtlampje gebruiken.

Wat mij opvalt: iedereen doet alsof “Eemshaven” een willekeurige stip op de kaart is, maar daar ligt al jaren zware energie-infra en industrie; dat maakt het juist logisch dat TenneT ernaar kijkt, alleen moet je dat niet via een advieslek als fait accompli brengen. En die term “overvaltactiek” is ook niet best Nederlands: het is overval**t**actiek, met een t, anders klinkt het alsof ze per ongeluk over iets heen vallen. Als het kabinet draagvlak wil, begin dan eens met eerlijk zijn over koeling, netaansluitingen en wat Groningen er concreet voor terugkrijgt, in plaats van weer dat Haagse “we informeren u later”-gedoe.

Dat “TenneT adviseert dus het kabinet kiest” wordt wel erg makkelijk door elkaar gehaald: TenneT rekent vooral net/ruimte/doorlooptijd, maar de locatiekeuze is politiek en juridisch een heel andere molen met MER, rijksinpassingsspul en stapels vergunningen. En dan kan Den Haag wel stoer doen met een voorkeursplek, maar als provincie/gemeenten de boel procedureel gaan aanvechten zit je zo 5-10 jaar verder, dus die overvaltactiek is vooral slecht voor je eigen planning.

Groningen heeft wel een punt dat je na het gasdossier niet wéér met een “we komen later uitleggen”-briefje kunt aankomen, dan is het vertrouwen gewoon weg. Echter als Eemshaven serieus in beeld is, zet dan meteen op tafel wat er lokaal tegenover staat: structureel geld voor leefbaarheid, extra veiligheidsregio/calamiteitenzorg, woningbouw voor personeel en harde afspraken over natuur/koelwater, anders wordt het weer alleen lasten en nul lusten. Daarentegen moet je ook eerlijk zijn dat zonder zo’n pakket en zonder echte keuze-opties (ook: géén kerncentrale) dit proces juridisch en maatschappelijk vastloopt en dan heb je alsnog geen stroom én geen tempo.

Feitje dat ik mis in dit hele Eemshaven-gedoe: zo’n kerncentrale betekent niet alleen risico op papier, maar ook jarenlang extra verkeer, bouwstof en herrie, en dat tikt echt aan in longklachten en stress in de omgeving. En dan heb je nog de vraag waar je in een calamiteit met duizenden mensen heen moet als de regio nu al krap zit qua zorg en infrastructuur, dat is geen detail maar randvoorwaarde. Als Den Haag draagvlak wil, kom dan niet alleen met megawatts en rekensommen, maar met een concreet gezondheids- en rampenplan dat je morgen al kunt toetsen.