Gemeenteraadsroundup. Heel Nederland weer lokaal

Feitje: al die lokale “winnaars” gaan straks vooral ruzie krijgen over jeugdzorg, Wmo en woningbouw, en dáár zit de echte ellende, niet in wie het hardst tegen een AZC kan schreeuwen. In de spreekkamer zie ik vooral wat er gebeurt als gemeenten bezuinigen of blijven hangen in lokettenchaos, dan worden stress en armoede gewoon medische klachten. Benieuwd hoeveel van die nieuwe lijstjes na de campagne ook echt gaan leveren, of dat het vooral facebookpolitiek blijft...

Joa al die lokale lijstjes zijn leuk tot ze erachter komen dat je met je “gezellig tegen Den Haag” precies nul extra geld krijgt voor Wmo/jeugdzorg en je dus alleen maar kunt schuiven met parkeerbelasting en OZB… en dan staat de horeca weer vooraan als pinautomaat. Eerst maar eens kijken wie er na de winst ook gewoon begrotingen kan lezen, sjön.

Weer dat gejuich om “lokale winnaars”, maar de dag na de verkiezingen begint het echte rekenwerk: jeugdzorg + Wmo lopen bij gemeenten al jaren uit de pas en dat gat is geen €2 miljoen maar eerder €20-€30 miljoen in een middelgrote stad. En dan gaan die nieuwe lijstjes stoer doen met “minder geld naar beleid”, terwijl één mislukte ICT-aanbesteding of extern adviesclubje zo €1,5 miljoen kost, hup weer OZB +8% en iedereen verbaasd. Typisch: stemmen op gevoel, betalen met de aanslag.

het probleem is dat al die “lokale winnaars” straks tegen dezelfde harde infrastructuur aanlopen: netcongestie, stikstofruimte, capaciteit bij aannemers en vergunningverlening, en dan kun je op papier 5.000 woningen willen maar krijg je letterlijk geen aansluiting of bouwlogistiek geregeld. de oplossing is dat nieuwe colleges eerst hun basis op orde brengen met één integraal uitvoeringsprogramma (grond, energie, mobiliteit, riolering) en harde afspraken met netbeheerder/provincie, anders wordt het weer 4 jaar draagvlak roepen en nul schop de grond in.

Die lokale lijstjes winnen niet alleen omdat mensen “boos” zijn, maar ook omdat je bij de landelijke partijen al jaren dezelfde carrousel ziet: raadsleden die na 2 jaar naar een baantje bij de provincie of een lobbyclub verkassen en dan mag een fractiemedewerker het dossier “even overnemen”, en ondertussen loopt de ambtelijke organisatie op eieren omdat niemand nog een knoop durft door te hakken. In mijn tijd bij de KLM was het simpel: als je de cockpit instapt moet je je procedures kennen, en in gemeenteraden zie je te vaak types die vooral campagne kunnen voeren maar geen idee hebben wat een grondexploitatie, aanbesteding of bezwaarprocedure doet met je mooie plannen. En die hele hype rond Beugelsdijk en De Mos, tja leuk voor de bühne, maar ik ben vooral benieuwd wie straks de ruggengraat heeft om ook eens NEE te zeggen tegen projectontwikkelaars, “participatie-avonden” vol beroepsklagers en die eeuwige subsidieclubs die allemaal aan het infuus willen blijven hangen.

Leuk al die lokale winst, maar op de werkvloer zie ik vooral dat raadsleden straks “veiligheid” roepen en dan intussen de wijkteams, schuldhulp en jongerenwerk uitkleden omdat het geld op is. Dan krijg je dus meer overlast én meer ellende achter de voordeur, en dan gaan dezelfde types weer schreeuwen om hardere aanpak terwijl je net de mensen wegbezuinigd hebt die het hadden kunnen voorkomen. En zo’n anti-AZC-lijst met 4 zetels, oké, maar wie gaat dan die uit huis geplaatste tiener opvangen of die verwarde buurman regelen als het misgaat?

Die “lokale revolte” klinkt stoer, maar het is ook een soort democratische cosplay: mensen stemmen op een gezicht (voetballer! anti-AZC!) terwijl de echte macht in contracten, regionale samenwerkingen en Haagse geldstromen zit waar niemand campagne op voert. Paradoxaal genoeg is die versplintering ook een vlucht uit verantwoordelijkheid: lekker schoppen tegen “Den Haag”, en straks in het college ontdekken dat je vooral manager bent van schaarste en procedures. en dan komt de vraag die niemand wil stellen: willen we eigenlijk nog politiek, of willen we alleen af en toe een zondebok en een vlag op het stadhuis??

Dit is precies waarom die “lokale revolte” me ook zenuwachtig maakt: iedereen lult over AZC’s en OZB, maar bijna niemand over het feit dat gemeentes de komende 4 jaar óók klimaatadaptatie moeten fixen terwijl we elke zomer weer hitte-eilanden en wateroverlast cadeau krijgen. Als je dan weer kiest voor meer asfalt, gratis parkeren en “lekker tegels”, dan sloop je je ecosysteem en biodiversiteit in de wijk en betaal je later dubbel bij de volgende stortbui of hittegolf… maar ja, dat levert geen stoere campagnefilmpjes op.