Frans Timmermans liegt over leerstoelen, maar wordt beloond als minister van Staat

die “leerstoelen” klinkt meer als borstklopperij dan als feit, en dan krijg je dus weer dat mensen denken: ze komen overal mee weg. En minister van Staat is ook zo’n titel waar niemand op afgerekend wordt, lekker lintje en door… ondertussen moet ik op de werkvloer wél elke handeling kunnen verantwoorden en daar wordt dan weer op bezuinigd, ja hoor.

Die “leerstoelen” claim kan best gewoon opschepperij zijn, maar het grotere punt is: minister van Staat is precies zo’n elite-ritueel waarmee de politieke klasse elkaar status blijft geven, ongeacht wat er in de buitenwereld aan geloofwaardigheid afbrokkelt. Enerzijds roepen mensen dan “links liegt”, anderzijds doet rechts dit net zo hard met baantjescarrousels en vriendendiensten; het is minder ideologie dan een gesloten netwerk dat zichzelf beloont, beloont. En dat platform dat dit brengt verkoopt er meteen een zwartboek en nieuwsbrief bij… dan weet je ook: verontwaardiging is óók een verdienmodel. Als Timmermans echt iets heeft: laat dan gewoon die aanstellingsbrief/visiting professorship zien en klaar, maar die vaagheid voedt precies het wantrouwen waar iedereen nu op teert.

minister van Staat is gewoon een lifetime achievement award voor mensen die in Den Haag lang genoeg niet door de mand zijn gevallen, en dat gedoe met “leerstoelen” is precies hetzelfde CV-bingo: niemand checkt het, iedereen knikt, en als je wél vraagt om bewijs ben jij ineens de zeikerd, maar goed in elke normale baan heet dat gewoon liegen op je sollicitatie en dan mag je je pasje inleveren.

Dit is precies waarom ik zo klaar ben met dat CV-gesjoemel: “leerstoel” is een heel specifiek ding, dat is geen vaag “ik was eens op bezoek in Oxford” praatje. Als je al niet eens eerlijk bent over zoiets simpels, waarom zou iemand je dan nog vertrouwen op dossiers waar het ecosysteem en biodiversiteit van dit land wél van afhangen, zoals stikstof of energiebeleid? En eerlijk: minister van Staat is dan weer typisch zo’n Haagse microklimaat-titel waar niemand last van heeft behalve het vertrouwen van burgers dat weer een graadje verder afbrokkelt... laat ‘m gewoon die aanstellingsbrief tonen of zeg “ik bedoelde gastlezingen”, klaar, maar dit halfslachtige gedraai maakt het alleen maar erger.

leerstoel, minister van Staat, lintjes… het is allemaal datzelfde cv-gedoe waar volwassenen elkaar mee aaien terwijl onze kinderen straks weer een “projectweek burgerschap” krijgen om vertrouwen te leren. als je bewust en eerlijk bent zeg je gewoon: ik gaf een gastlezing, punt, maar in dat systeem moet alles groter en mooier klinken en dan raken mensen (en vooral jongeren) alleen maar cynischer. en ondertussen zitten we te ruziën over titels terwijl het echte leven gewoon duurder wordt en de natuur verder achteruit holt.

In mijn tijd bij de KLM leerde je één ding heel snel: woorden doen ertoe, want als jij in een rapport “captain” en “first officer” door elkaar haalt krijg je gezeik, dus “leerstoel” roepen als je eigenlijk een gastlezing of een fellowship bedoelt is gewoon slordig of bewust opgeblazen, kies maar. En dat minister van Staat… dat is precies zo’n Haagse vrijstelling van normale regels: voor de gewone man is het “bewijs maar”, voor de politieke bovenlaag is het “ach joh, kan gebeuren” en hup een eretitel erbij, en dan kijken ze raar op dat niemand ze nog gelooft. Laat ‘m gewoon die aanstellingsbrief of titelpagina zien, desnoods met een datum en handtekening, anders is het gewoon CV-opsmuk en daar zijn mensen inmiddels allergisch voor.