EU versoepelt klimaatregels voor industrie, Nederland verzet zich

gratis uitstootrechten uitdelen omdat “carbon leakage” klinkt als: we durven de grote jongens niet te laten betalen, dus dan maar de lat omlaag. ik zie in den haag bedrijven die wél geïnvesteerd hebben nu al zuchten omdat ze weer de sukkel zijn die netjes doet terwijl de buurman een cadeautje krijgt. dan kun je net zo goed tegen iedereen zeggen: wacht maar met verduurzamen tot brussel weer draait… echt om gek van te worden.

In de praktijk beloon je zo gewoon de achterblijvers: wie al heeft geïnvesteerd zit straks met dure installaties én moet concurreren met lui die gratis rechten krijgen, lekker dan. En dat “carbon leakage” verhaal is soms ook gewoon een rookgordijn, want een hoop van die fabrieken zitten hier juist vanwege haven, stroom en kennis. Maak die gratis rechten dan keihard afhankelijk van echte reductie, anders blijft het prutsen met de kraan open.

carbon leakage is echt de standaard lobby-spreuk om subsidies voor vervuiling te verkopen — terwijl we allang een CBAM hebben/gaan hebben, dus waarom dan nóg gratis rechten?? en ondertussen betaalt de gewone burger via energieprijzen en belastingen de “concurrentiekracht” van staal/chemie die recordwinsten draaiden, oh ja want de markt regelt het… laat ze gewoon betalen en stop dat geld in groene industrie + banen, niet in gratis uitstoot-cadeautjes.

het probleem is dat je met meer gratis rechten en uitstel van een minimumprijs de CO2-prikkel uit het systeem sloopt, en dan krijg je precies het verkeerde investeringssignaal: wie al in elektrificatie/CCS/warmtenetten heeft gestoken zit met stranded assets en de buurman draait nog even door op “gratis”. de oplossing is simpel: gratis rechten alleen als tijdelijke brug én keihard gekoppeld aan meetbare reductie per installatie (MRV), met een vaste afbouwlijn en een stevige CBAM aan de grens, anders ondermijn je je eigen ETS-infrastructuur en is het draagvlak bij bedrijven én burgers zo weg.

snap dat NL dwarsligt, want als je als bedrijf al miljoenen in elektrificatie/filters/CCS hebt gestoken en de buurman krijgt extra “ruimte”, dan ben je gewoon de klos. maar brussel moet ook eens eerlijk zijn: als je dan versoepelt, doe dat dan met keiharde voorwaarden én snelle vergunningen/netcapaciteit, want nu roepen we “verduurzamen!” terwijl je 3-5 jaar wacht op een aansluiting of papierwerk en ondertussen moet je wel produceren.

Feit is: als je de CO2-prikkel steeds “even” afzwakt, krijg je precies hetzelfde als in de zorg met preventie, iedereen wacht tot het pijn doet en dan is het ineens paniek en duur. Carbon leakage is niet niks, maar dan moet je die gratis rechten echt koppelen aan harde gezondheids- en milieuwinst hier, want luchtvervuiling rond staal/chemie levert gewoon extra COPD/astma en hartproblemen op, dat betaalt de samenleving óók. Geef ruimte ja, maar alleen als er meetbaar minder uitstoot én troep uit die schoorstenen komt, anders is het gewoon uitstelgedrag met een EU-stempel.

Ik hoor van een klant die bij zo’n groot bedrijf in de regio werkt: ze hebben net miljoenen stukgeslagen op “groen” omdat Brussel zei dat ’t moest, en nou komt er weer zo’n draai waardoor de directie denkt: volgende keer wachten we wel ff… zo jaag je dus niet alleen CO2 de lucht in, maar ook gewoon vertrouwen en investeringslust, en dát kost ons straks banen hier in Twente ook.

wat ik mis is dat die ETS-prijs ook gewoon alle kanten op klapt, dus bedrijven die “braaf” rekenden met 80-100 euro per ton zitten nu met plannen die op papier ineens niet meer uitkunnen als brussel weer gaat morrelen. Aan de andere kant: als je niks aan die volatiliteit doet en alleen maar roept dat het strenger moet, dan krijg je ook geen bank/verzekeraar meer mee en staat de boel alsnog stil.

Nou ja, ik mis hier steeds het stuk dat wij als omwonenden die rommel ook inademen en via zorgpremie mee betalen, het gaat niet alleen om “concurrentie” maar ook om wie de rotzooi opruimt, hoor. Als Brussel dan ruimte geeft, prima, maar dan wil ik ook harde afspraken over schonere lucht en controle, anders is het weer winst privaat en ellende publiek, toch.