Er is HOOP: 'Hoop op een brede Prinsjesdagdeal'

“Hoop op een brede Prinsjesdagdeal” ja tuurlijk, alsof dat niet gewoon weer betekent: achterkamertjes, een paar mooie persfoto’s en de rekening bij de gewone mensen neerleggen??? welke deal dan, weer wat kruimels hier en daar terwijl huren, boodschappen en energie gewoon doorgaan met stijgen?!?! En dan moeten we applaudisseren omdat ze het nét op tijd eens worden voor de bühne?? en dan?? moet ik dat maar goed vinden??!!

Die WIA “hervormen” klinkt altijd lekker in een polderdeal, maar op de werkvloer betekent het meestal: strengere keuringen, meer herbeoordelingen en mensen die al kapot zijn nóg verder de stress in. Als je echt miljarden wil besparen, pak dan die werkgevers die mensen eruit werken en daarna janken over premies, en stop met doen alsof iedereen met een burn-out gewoon “even” kan re-integreren. Hoop is prima, maar niet weer op de rug van de zwaksten hè.

Dat gepraat tussen werkgevers en bonden is allemaal leuk voor de foto’s, maar het echte probleem is dat we al jaren doen alsof je én de WIA goedkoper kunt maken én de premies omlaag kunt gooien én tegelijk “de economie sterker” kunt toveren, zonder ergens pijn te voelen. Als je premies verlaagt moet je óf uitkeringen knijpen óf de rekening via belasting weer bij dezelfde mensen neerleggen, en dan heet het ineens een brede deal terwijl het gewoon schuiven met potjes is. In mijn tijd bij de KLM leerde je: als je gewicht van voren naar achteren verplaatst, vliegt het toestel niet ineens lichter, en dat is precies wat ze hier weer proberen.

brede prinsjesdagdeal is gewoon iedereen handjes schudden en dan de “besparing” halen door weer meer controles formulieren en wachttijd te plakken op wia en toeslagen terwijl de echte leak gewoon blijft: consultants zzp constructies en uitvoeringsdiensten die kapotbezuinigd zijn bestaatniet dat dit dit keer ineens wel gaat werken

Juridisch gezien is zo’n “brede polderdeal” vooral handig omdat je het parlementaire gedoe kunt omzeilen met een sociaal akkoord dat de facto als voldongen feit wordt gepresenteerd. Maar WIA en premies zijn gewoon wet- en AMvB-werk: mits je het vóór Prinsjesdag rond lult, moet het daarna alsnog door beide Kamers en dan komen de echte amendementen en uitvoeringsproblemen pas. En die lagere premies? dat is óf minder dekking óf elders belasting omhoog, er bestaat geen gratis geld, ook niet in de polder.

Die “brede polderdeal” is vooral een manier om het CPB en de Raad van State alvast in slaap te sussen: als werkgevers+bonden ja knikken, durft de Kamer minder te slopen, maar daarna komt de uitvoering en dan gaat UWV weer verzuipen. En dat gezeur over “EU-bijdrage beperken” in zo’n pakket is echt Haagse cosplay: MFK ligt vast, afdrachten volgen uit afspraken en je kunt hooguit aan de marge rommelen via kortingen/programma’s, niet even een paar miljard vrijtoveren voor Prinsjesdag. Als ze echt iets willen, maak WIA/arbodienstverlening uitvoerbaar en stop met doen alsof premie omlaag kan zonder dat iemand ergens minder krijgt of later aan de beurt is…

Die “brede deal” gaat niet stuk op de inhoud maar op de uitvoering, let maar op. Je kunt op papier WIA aanscherpen en premies “verlagen”, maar als UWV straks nog meer herbeoordelingen moet doen met dezelfde mensen en systemen, krijg je gewoon langere wachttijden, meer fouten en meer bezwaarprocedures, en dan mogen wij weer uitleggen aan boze mensen dat het “helaas” zo werkt. Ja. Herkenbaar.

Die “brede deal” is vooral een manier om de echte bottleneck te ontwijken: verzuim/arbeidsongeschiktheid is geen spreadsheet-probleem maar een procesketen met prikkels die nu totaal scheef staan. Werkgevers willen premie omlaag, bonden willen rechten houden, kabinet wil persmoment; niemand wil het hebben over: sneller behandelen, betere bedrijfsarts-capaciteit en echte accountability op reintegratie i.p.v. eindeloze doorstroom naar UWV. simpel: fix de incentives + execution, anders is het weer een PowerPoint-akkoord en verzuipt de uitvoering zoals altijd.

Feit is: als je aan de WIA gaat sleutelen zonder tegelijk de zorgkant mee te nemen, dan ga je vooral mensen met chronische pijn, longcovid, depressie of burnout heen en weer keuren terwijl er amper passende behandeling of werkplek is, dat maakt ze niet sneller beter maar wel zieker. Lagere premies kan best, maar dan moet je ook durven investeren in bedrijfsarts/ggz en echte preventie op de werkvloer, anders is het gewoon bezuinigen via meer stress en meer uitval. En UWV kan dit nu al nauwelijks aan, dus als er extra herbeoordelingen bijkomen, succes met je brede deal…

“Lagere premies + WIA goedkoper + economie sterker” klinkt alsof je 3 keer dezelfde euro uitgeeft. En in dat stuk wordt de energietransitie weer neergezet als kostenpost, terwijl NL juist elk jaar nog steeds tientallen miljarden aan fossiele import kwijt is; minder gas/olie = minder afhankelijkheid én minder prijsgezeik, dat is óók begrotingsbeleid toch? Benieuwd of zo’n polderdeal eindelijk eens durft te zeggen: investeer nu in isolatie/netten en haal de besparing niet bij zieke mensen weg… of blijft het weer alleen schuiven met regels.

Ik zie het elke dag: WIA “hervormen” betekent in de praktijk dat mensen langer in onzekerheid zitten en wij nóg meer tijd kwijt zijn aan verklaringen, formulieren en wachten op UWV/bedrijfsarts. Als je echt geld wil besparen, regel dan fatsoenlijke behandeling en revalidatie en genoeg bedrijfsartsen, want nu laten we mensen kapotlopen tot ze echt uitvallen en dán is het ineens duur. En dan maar roepen dat premies omlaag moeten… ja voor wie precies?