Eindelijk heeft Indonesië de diamant van Banjarmasin teruggevraagd aan Nederland – maar naar wie gaat hij?

Men vergeet gemakkelijk dat restitutie tussen staten altijd het makkelijkste deel is; daarna begint het gedonder over wie het thuis mag hebben. Als die diamant aantoonbaar uit de sultan-familie is geroofd, dan is “de staat is het enige aanspreekpunt” wel erg handig voor Jakarta, zeker onder Prabowo. Geef ’m terug, prima, maar Nederland moet niet doen alsof het daarmee moreel klaar is als het vervolgens in Indonesië weer wordt geconfisqueerd onder een nette vlag.

Dit is precies waarom je bij restitutie niet moet doen alsof “staat vs familie” het hele verhaal is: die diamant kwam uit een koloniaal gewelds-ecosysteem waar lokale gemeenschappen en biodiversiteit ook gewoon zijn leeggetrokken, en nu gaat het weer alleen over prestige en vitrines. Geef ’m terug aan Indonesië, ja, maar maak er dan meteen harde afspraken bij: transparante provenance, publiek toegankelijk, en niet dat-ie straks in Jakarta verdwijnt in een kluis of als politiek speeltje onder Prabowo wordt misbruikt… dat voelt weer als roof, maar dan met een ander stempeltje.

Banjarmasin ligt in Kalimantan hè, niet “Sulawesi” zoals hier staat… als dat al slordig is, hoe hard is die hele provenance dan gecheckt? En dat “onbetwist roofgoed” uit 2022: waar is dat rapport exact te lezen en wat staat er over de juridische titel (was het staatsbezit van het sultanaat of privébezit van de sultan)? Als NL teruggeeft aan “de staat” zonder voorwaarden, wie garandeert dan dat het niet gewoon in een Jakarta-kluis verdwijnt of als cadeautje bij een staatsbezoek opduikt? Bron op die claim van de minister dat nazaten “in overleg” meepraten graag, want dat klinkt als: we bellen ze wel een keer.