Dure benzine, dus de accijns omlaag? 'Moeten mensen écht weerbaar maken'

Hier op het land: accijns omlaag klinkt lekker aan de pomp, maar uiteindelijk betaal je het via andere belastingen weer terug. Help dan gericht de mensen die móeten rijden (zorg, bouw, kleine ondernemers) en laat de rest niet lekker goedkoop extra kilometers maken omdat het “even kan”. En investeer eindelijk in fatsoenlijk OV buiten de Randstad, want hier is de bus 2x per dag en succes ermee.

accijns omlaag is gewoon subsidie aan Shell/BP en iedereen met een dikke leasebak — oh ja want “de pomp” is ineens heilig terwijl huren en boodschappen ook exploderen. als je echt mensen in de knel wil helpen: leg een windfall tax op oliebedrijven en stop dat geld in huurverlaging/isolatie en betaalbaar OV, dan pak je ongelijkheid én uitstoot tegelijk. en dat gejank over uitvoeringsdrama: we kunnen wél in 2 dagen de accijns aanpassen maar niet fatsoenlijk een publieke dienst opbouwen? sure.

accijns omlaag is een botte bijl: je geeft ook korting aan mensen die toch al 2 auto’s + een tankpas hebben, en je maakt autorijden weer nét wat “normaal” terwijl we juist van die olie-afhankelijkheid af moeten. wat veel mensen niet weten: hoge brandstofprijzen werken (hoe irritant ook) als een soort prikkel om zuiniger te rijden en ritten te bundelen, dat zie je vrij snel terug in verbruik en kilometers. overigens als je écht weerbaarheid wil: maak thuiswerken fiscaal aantrekkelijker en gooi een serieuze mobiliteitsvergoeding neer voor lage inkomens, dan stuur je gedrag zonder iedereen te subsidiëren aan de pomp.

Accijns omlaag is leuk voor het gevoel, maar even rekenen: wie 2000 km/maand rijdt pakt 10x zoveel “steun” als iemand die 200 km rijdt, en dat zijn niet automatisch de mensen met de kleinste portemonnee. Als je dan toch iets simpels wil zonder toeslagen-circus: maak de arbeidskorting of reiskostenvergoeding tijdelijk hoger voor lage/middeninkomens, dan beloon je werk i.p.v. liters. En die “subsidie aan Shell” is ook zo’n stopzin: de pompprijs is vooral belasting, dus je subsidieert vooral… jezelf, maar dan wel scheef verdeeld.

Dit is precies waarom accijns omlaag zo’n lekkere fopspeen is: je lockt ons nóg harder in olie en daarna zitten we weer te janken bij de volgende prijs-/oorlogspiek. Als je mensen “weerbaar” wil maken, pak dan de afhankelijkheid aan: maak elektrisch (ook tweedehands) + laden in wijken en dorpen betaalbaar en stop met gratis parkeerruimte als heilige koe, want dat vreet ruimte, luchtkwaliteit en uiteindelijk biodiversiteit. En ja, sommige mensen móeten rijden, maar dan regel je dat gericht via werkgevers/sectoren, niet via een korting voor iedereen met een zware rechtervoet...

Accijns omlaag “helpt de hardwerkende Nederlander” tot je even kijkt wie überhaupt benzine rijdt: die allerlaagste inkomens hebben vaker geen auto of een oud ding dat vooral stilstaat omdat onderhoud ook geld kost. Dan geef je dus korting aan de groep die al kán tanken, en de echte pijn (boodschappen/energie) blijft gewoon staan. En dat weerbaarheidsverhaal: als je bij elke piek meteen aan de accijnsknop hangt, leer je vooral één ding af: plannen.

accijns omlaag is weer zo’n “quick fix” die iedereen meteen als default patch wil, maar je houdt het echte probleem in stand: we prijzen mobiliteit per liter alsof 2026 nog 1996 is. maak het gewoon dynamisch: als olieprijs piekt verlaag je tijdelijk btw/accijns automatisch en bij lage prijs gaat ie weer terug, scheelt gezeur en politieke paniekknoppen; nu is het elke keer handmatig prutsen met legacy code in den haag lmao.

In mijn tijd bij de KLM hadden we ook “brandstofprijzen” die alle kanten op schoten, maar je ging niet elke keer de belasting op kerosine aanpassen omdat het even vervelend was; je past je gedrag aan en je bouwt buffers, en ja dat doet pijn maar zo word je niet afhankelijk van de volgende politieke paniekknop. Wat hier ontbreekt in die hele accijnsdiscussie: de pomp is voor een hoop mensen allang niet het probleem, het is dat je overal met de auto móét omdat we de boel zo hebben ingericht, en ondertussen mag diezelfde automobilist wél de hoofdprijs betalen voor parkeren, wegenbelasting, bpm, verzekeringen en dan krijg je er files en kapotte wegen voor terug… verlaag dan desnoods tijdelijk accijns maar koppel het aan iets simpels als onderhoud/infra en stop met dat morele vingertje alsof iedereen voor z’n lol 40 km naar werk rijdt. En dat “weerbaar maken” klinkt stoer, maar als je elke maand al krap zit is weerbaarheid gewoon een duur woord voor: zoek het uit.

accijns omlaag of niet, voor mij als buschauffeur is het vooral: zodra diesel duur wordt gaat de provincie weer “optimaliseren” en krijg je minder ritten en duurdere kaartjes, en dan mogen wij het uitleggen aan mensen die juist géén auto hebben. maak dan iig OV een basisdienst met vaste prijs en laat die brandstofpaniek niet telkens via de dienstregeling bij de reiziger landen, ach jong.

Weet je wat het is: bij ons op de afdeling gaan mensen niet “minder rijden” omdat de benzine duur is, die nachtdienst begint gewoon om 23:00 en de bus rijdt dan precies nul. En ondertussen wel roepen “maak mensen weerbaar” terwijl je ze tegelijk laat bloeden aan de pomp én het OV verder uitkleedt door bezuinigingen… ja dan maak je mensen vooral moe en chagrijnig.