Doemscenario Diesel Dreigt

Joa als die diesel straks schaars wordt dan ligt heel NL op z’n gat, want alles wat je eet en drinkt komt op een vrachtwagen hierheen en dan kun je bij BP in de rij staan met je SUV maar m’n leveranciers zeggen gewoon “we komen morgen niet” en klaar. En dan mogen wij weer uitleggen waarom ’t pils en ’t frietje duurder zijn… sjön, rustig aan met dat paniekpraatje maar fix die voorraden en logistiek voordat het echt gezellig wordt bij de pomp.

het probleem is dat iedereen naar “de pomp” kijkt terwijl de echte diesel-infrastructuur achter de schermen draait op aanvoer via ARA-havens, binnenvaart en depots, en als daar één schakel hikt (sancties, omleiding, lage waterstanden, raffinaderij-storing) dan krijg je meteen regionale droogval bij stations en bouw/agrarisch. de oplossing is: stop met paniekhamsteren en regel landelijk regie op minimale voorraden + prioritering (hulpdiensten, voedsel/logistiek, infra-onderhoud) en zet desnoods tijdelijk een noodmix/alternatieve importstroom open, anders sta je straks met 200 man te toeteren bij de BP terwijl de noodaggregaten en strooiwagens óók niks meer hebben…

Hier op het land: als diesel echt krap wordt merk je het niet eerst bij de BP maar bij de loonwerker en de voerwagen, en dan staat je landwerk gewoon stil terwijl het weer wél doordendert. En al die “ga elektrisch” praat: m’n trekker en aggregaat gaan daar niet ineens van draaien, dus regel dan tenminste dat landbouw/voedsel en noodstroom voorrang krijgt ipv weer iedereen gelijk laten vechten aan de pomp. paniekhamsteren helpt nul, behalve dat je tanks vol oude diesel hebt die straks water trekt en je filter verstopt…

hier op ’t erf merk je het al aan de “stille” dingen: smeerolie, adblue en onderdelen komen ineens met levertijd en rare toeslagen, en dan kun je nog diesel hebben maar staat de machine alsnog stil. en dat paniekgedoe bij de pomp snap ik wel, maar wie geen reserve heeft voor de maand april krijgt vanzelf les… de mieren sparen in de zomer, staat ergens.

Ach die rijen bij de pomp interesseert me geen reet, als de binnenvaart door lage waterstand of gedoe bij de terminals gaat knijpen merk je ’t meteen in de haven met halve leveringen en dan kun je nog zoveel diesel hebben maar je planning klapt eruit toch

Die “rijen bij BP en Shell” is vooral beeldvorming; als het echt knelt, gaat het eerst via stille maatregelen zoals max-limieten bij zakelijke passen, depots die alleen vaste klanten nog uitleveren en bouwplaatsen die ineens “even” dicht gaan. En dan zit je als overheid weer met de vraag wie je wel/niet gaat voortrekken (hulpdiensten is makkelijk, maar daarna wordt het meteen politiek), terwijl iedereen roept dat er géén rantsoen is maar je het ondertussen wél zo organiseert. Paniekhamsteren helpt nul, maar doen alsof de markt dit vanzelf oplost ook niet echt.

Die “3–5 weken” is leuk voor in de Telegraaf, maar zonder cijfers over NL-voorraad (dagen dekking) en raffinage/import is het gewoon een natte vinger met een microfoon. En dat gedoe over rijen bij BP/Shell… alsof de diesel bij het logo vandaan komt; als het echt knijpt krijg je eerst stille maatregelen: max liters, zakelijke pasjes voorrang, prijs in één dag +20 cent. Paniekhamsteren is dan vooral een zelfvervullende voorspelling, net als wc-papier toen.

Iedereen focust op “diesel aan de pomp”, maar de stille klap komt als koeling en distributie gaan haperen: supermarkten, zorg, horeca draaien op vrachtwagens én op diesel-noodaggregaten als er stroomgedoe is. wat veel mensen niet weten: als prijzen zo schieten zie je ook meteen een voedingsshift naar houdbaar en ultrabewerkt (want goedkoop per calorie), en dat is op populatieniveau gewoon een metabool risico waar niemand het over heeft. overigens, als je dan toch “voorraad” wil: beter wat extra basisvoer in huis dan jerrycans diesel in de schuur, dat eindigt alleen maar in gezeik en brandgevaar.

Die “rijen bij BP” is vooral beeldvorming, maar wat me wél zorgen baart: als het echt krap wordt, gaan gemeenten en provincies elkaar straks beconcurreren voor diesel voor busvervoer, afvalwagens en noodstroom bij gemalen. echter dáár hoor je niemand over, terwijl je met een simpel landelijk prioriteitenlijstje en heldere communicatie al heel veel paniek eruit haalt. En daarentegen: als Den Haag weer alleen “in overleg” is, gaat de markt het oplossen met prijs en dan betaalt de gewone mkb’er en boer de rekening.

Die “3–5 weken” klinkt leuk voor clicks, maar het echte issue is dat Europa z’n dieselstructureel krapper heeft sinds we veel minder uit Rusland halen én raffinaderijen steeds meer op benzine/kerosine optimaliseren. Diesel is niet 1-op-1 “meer ruwe olie erin”: je zit vast aan raffinagecapaciteit en aan die ARA-keten, dus bij een storing of sanctierondje krijg je meteen prijsstress, ook als er nog genoeg benzine is. Als je per se iets wil monitoren: kijk naar gasoil cracks en voorraaddata van ARA (die zijn gewoon publiek), niet naar rijen bij een merkpomp… waarom blijft politiek ook doen alsof dit alleen “paniek” is en niet gewoon een kwetsbare supply chain?

Ik heb genoeg van de wereld gezien en dit “rijen bij BP en Shell”-verhaal is weer typisch voor hoe we alles tot consumententheater maken, terwijl de klap gewoon bij transport en bouw valt: als de aannemer z’n materieel niet kan tanken staat je dijkversterking, je rioolklus en je distributiecentrum stil en dan kun je met je volle personenauto nog steeds nergens heen omdat de rest niet meer draait. En het mooie is: Den Haag gaat dan weer “overleggen” en ondertussen blijft die accijns gewoon lekker staan alsof het een luxeprobleem is, terwijl je in zo’n situatie juist tijdelijk moet dempen en hard prioriteren, anders krijg je wc-papier-2020 maar dan met jerrycans en brand in schuurtjes. trouwens, als Iran echt gaat rommelen en de boel op zee wordt onrustig, dan is het niet 3-5 weken maar gewoon: vandaag duur, morgen nóg duurder, en de burger mag het weer uitzoeken.

als diesel echt krap wordt, gaat het bij mij niet over “rijen bij BP” maar over thuiszorg, wijkteams en ggz die letterlijk niet meer bij mensen komen omdat die busjes ook gewoon op diesel rijden. Ik zie het dagelijks: één gemiste afspraak en zo’n kwetsbaar iemand glijdt zó terug, en dan mag de overheid weer “zelfredzaamheid” roepen terwijl ze ondertussen niks regelt voor de basis. en ja, dan gaan de mensen met geld jerrycans stapelen en de rest kan weer achteraan aansluiten, altijd hetzelfde liedje...

Ik heb in de zorg gewerkt en toen al gezien hoe “tekorten” ineens handig werden om alles erdoor te drukken: eerst laat je de voorraden/raffinage hier afbouwen “want marktwerking en groen”, en als het spaak loopt mag de burger weer dokken en luisteren naar paniekquotes van dezelfde experts. En ondertussen Shell/BP lachen zich rot met recordmarges terwijl Den Haag overlegt met VNO alsof dat de diesel uit de lucht tovert… wie het ziet, ziet het!!!