Defensie zet in op onbemenste wapensystemen in 'recht van de sterkste-wereld'

Nou, drones en onbemande spul snap ik wel na Oekraïne, maar wie garandeert dat die dingen niet gewoon gehackt worden of dat je straks met een joystick “per ongeluk” de verkeerde raakt… dat voelt toch best eng?

Nou ja, iedereen heeft het over hacken, maar ik denk ook: als we straks “onbemand” gaan, dan moet je dus wel een eigen fabriekje en onderdelen hier hebben, chips, accu’s, propellors, anders zit je in een crisis weer te bedelen bij dezelfde landen waar we nu al afhankelijk van zijn, en dan heb je een dure speelgoedkist zonder batterijen hoor, toch.

Dat “meer dan de helft van de effecten onbemand” klinkt modern, maar het is ook gewoon een politieke keuze om oorlog nóg meer als IT-project te framen: schermen, data, targets, klaar. Enerzijds red je levens aan onze kant, anderzijds verlaag je de drempel om geweld in te zetten omdat de kosten minder “zichtbaar” zijn (geen bodybags op het Journaal, wel een dashboard met succespercentages). En die vertrouwelijkheid rond aantallen… ja veiligheid prima, maar het schuift ook lekker makkelijk richting: miljarden uitgeven zonder dat de Kamer echt kan toetsen of we een robuuste capaciteit bouwen of een dure demo voor de defensie-industrie. Als je dan toch die “recht van de sterkste”-taal gebruikt, wees eerlijk: dit gaat niet alleen om verdedigen, dit gaat om macht organiseren — en daar hoort keiharde democratische controle bij, niet alleen een persmomentje met stoere woorden.

Juridisch gezien mis ik hier het saaiste maar belangrijkste: wie is aansprakelijk als zo’n autonoom systeem een fout target pakt, zeker in coalitieverband en met ingehuurde software/updates. “Vertrouwelijk” over aantallen is één ding, maar de Kamer moet wel kunnen toetsen op governance: rules of engagement, audit trails, certificering en kill switch, anders zit je straks met een de facto black box waar niemand verantwoordelijkheid voor neemt. En dat ontwikkel-lab klinkt leuk, mits je het aanbestedingsrecht en exportcontrole (dual use) niet pas ontdekt als de eerste leverancier omvalt of de VS ineens een end-user restriction oplegt.

het probleem is dat “onbemand” nu verkocht wordt als gadget, terwijl je in de praktijk vooral een nieuwe logistieke infrastructuur bouwt: batterijen, reservepropellers, datalinks, spectrumbeheer, field-repair en munitie-aanvoer, en dat vreet net zo hard mensen en geld als tanks. de oplossing is: stop met die procentjes “operationele effecten” en leg harde eisen vast op beschikbaarheid/onderhoud/voorraad (ook in storing en GPS-jam scenario’s) én oefen dat op schaal, anders heb je straks een dronevloot die op papier geweldig is maar na 48 uur inzet stilvalt omdat de keten het niet trekt.

iedereen praat over drones alsof het alleen een wapen is maar het is vooral een internetabonnement met vleugels en als de tegenpartij de ether vol jankt met jammers zit je met een dure zwerm die ineens terug naar huis wil of gewoon random crasht op een weiland naast de a2 rip

In mijn tijd bij de KLM leerde je één harde les: als je operatie hangt aan één datalink, één satcom-provider of één “update” uit het buitenland, dan ben je niet modern maar gewoon chantabel, en dat geldt voor drones net zo goed als voor vliegtuigen. Prima dat ze onbemand willen opschalen, maar dan wil ik óók horen dat we eigen comms, eigen encryptie, eigen munitie en vooral eigen opleiding/onderhoud op orde hebben, anders koop je een mooie zwerm die bij de eerste serieuze storing of politieke ruzie ineens aan de grond blijft. En dat gedoe met “vertrouwelijk” over aantallen… laat ze dan tenminste publiekelijk harde inzetbaarheidseisen noemen, want van powerpoint-oorlogvoering word je niet veiliger.

“Meer dan de helft van de operationele effecten” klinkt lekker stoer, maar wat bedoelen ze dan: verkenning, targeting, echte vuursteun, logistiek, of gewoon alles waar een drone-camera aan hangt? En NOS had “inzage” in een vertrouwelijke nota… wie heeft ’m gelekt en waarom krijgt de Kamer dan weer alleen een glad persverhaal te horen? Benieuwd ook hoe dit zich verhoudt tot NAVO-standaarden en exportregels: kopen we straks weer half-Amerikaanse systemen met end-user beperkingen en dan roepen dat we “autonoom” zijn?? Bron/onderbouwing graag, niet alleen een percentage en Oekraïne als toverwoord.