De broeikas | Kilo's afval bij een operatie, zie dat maar eens te veranderen

Nou ja, bij een operatie alles in plastic, wegwerpschorten, bakjes, doeken, en dan na 20 minuten gaat er een hele kliko dicht, ik schrik daar echt van hoor. maar ja, zolang de regels zeggen “alles steriel, alles nieuw” en de leveranciers goud geld verdienen aan single-use, dan kun je roepen over verduurzamen wat je wil, dat verandert pas als Den Haag en de zorginkopers echt durven, toch.

die afvalberg in de OK is niet alleen “regels” maar pure decoherentie: elke keer dat je een instrument uit een steriele verpakking trekt, meet je het systeem kapot en dwing je single-use omdat het bewustzijnsveld van angst voor infectie alles domineert. kwantumfysica toont aan dat je pas echt minder afval krijgt als je de meetopstelling verandert (luchtstromen, UV/ozon-sterilisatie, herbruikbaar met realtime sensoren) zodat steriel niet meer gelijkstaat aan weggooien. maar ja, zolang bestuurders op KPI’s en aansprakelijkheid trillen, blijft de zorg in de laagste-energie-toestand hangen: plastic erin, plastic eruit...

Steriel moet natuurlijk, maar het voelt soms ook als gemak: alles weggooien is “veilig” én snel, terwijl herbruikbaar juist tijd en mensen vraagt voor schoonmaak/sterilisatie en logistiek. Daarentegen hoor je bijna niemand over de prikkel in het systeem: als een ziekenhuis wél investeert in herbruikbare sets en betere scheiding, wordt het financieel amper beloond en zit je met extra gedoe in de keten. Geef die zorginstellingen dan ook ruimte in inkoopcontracten en toezicht om te experimenteren zonder dat meteen de juristen en verzekeraars op de rem gaan…

In de zorg is het ook zó dat niemand tijd heeft: als je OK-team al op z’n tandvlees loopt ga je niet ook nog “even” afval scheiden of herbruikbaar gedoe regelen, hoe graag je ook wil. en eerlijk, waarom zie je nooit gewoon een statiegeld/retoursysteem voor die bakken en instrumentenverpakkingen via de leverancier zelf, dan haal je het uit het ziekenhuisproces en wordt het ineens wél haalbaar.

Feit is ook: een deel van dat OK-afval is niet eens besmet, maar wordt uit gemak als medisch afval afgevoerd omdat niemand tijdens een ingreep wil twijfelen welke bak het in moet, dat is duur én slecht voor milieu. En die single-use drang komt niet alleen door infectieangst, maar ook door traceerbaarheid en recalls: herbruikbaar kan prima, maar dan moet je sterilisatieproces zó waterdicht zijn dat je bij 1 foutje meteen kunt terugzoeken, anders gaat de IGJ er (terecht) bovenop zitten. Wat mij zou helpen: landelijke standaarden voor wat écht single-use moet, en wat veilig herbruikbaar kan, nu verzint elk ziekenhuis z’n eigen mini-regeltjes en blijft iedereen hangen in weggooien.