CDA mogelijk tegen asielwetten in Eerste Kamer

CDA houdt ruimte voor tegenstem in Eerste Kamer

Binnen het CDA ontstaat discussie over de vraag of de partij in de Eerste Kamer de voorgenomen asielwetten zal steunen. CDA-senator en fractievoorzitter in de Eerste Kamer, Theo Bovens, zou volgens berichtgeving hebben aangegeven dat de senatoren hun stemgedrag willen laten aansluiten bij het verkiezingsprogramma van de partij. Dat kan betekenen dat het CDA niet automatisch meestemt met de voorstellen, afhankelijk van de inhoud en de uiteindelijke formulering van de wetten.

De uitlatingen leiden tot speculatie dat het CDA in de senaat mogelijk tegen (delen van) het pakket zal stemmen. In de Eerste Kamer heeft het CDA een zelfstandige positie: senatoren stemmen zonder last en beoordelen wetsvoorstellen niet alleen politiek, maar ook op uitvoerbaarheid, rechtmatigheid en consistentie met bestaande wetgeving. Juist bij gevoelige dossiers als asiel en migratie kan dat tot afwijkend stemgedrag leiden ten opzichte van de coalitie in de Tweede Kamer.

Discussie over partijtrouw en ‘kiezersbedrog’

De mogelijke opstelling van het CDA roept kritiek op bij tegenstanders, die spreken over gebrek aan partijtrouw of zelfs ‘kiezersbedrog’. In die kritiek klinkt onvrede door over de rol van de Eerste Kamer, die indirect wordt gekozen via de Provinciale Staten. Sommigen vinden dat de senaat zich te vaak opstelt als een tweede politieke kamer, terwijl de formele taak vooral ligt bij toetsing van wetgeving op kwaliteit en uitvoerbaarheid.

Tegelijkertijd is het gebruikelijk dat Eerste Kamerfracties hun eigen afweging maken, ook als dat spanning oplevert met coalitieafspraken of met de wens van een kabinet om snel wetgeving door het parlement te loodsen. Het CDA lijkt daarbij te benadrukken dat het verkiezingsprogramma richtinggevend is, wat ruimte laat om voorstellen te steunen, aan te passen of te verwerpen als die niet passen binnen de eigen uitgangspunten.

Mogelijke gevolgen voor de asielwetgeving

Als het CDA in de Eerste Kamer besluit tegen te stemmen, kan dat gevolgen hebben voor de haalbaarheid van de asielwetten. De senaat kan wetsvoorstellen alleen aannemen of verwerpen; wijzigingen afdwingen kan niet, behalve via politieke druk of toezeggingen van de verantwoordelijke bewindspersoon. Een tegenstem van een middelgrote fractie kan daarom doorslaggevend zijn, afhankelijk van de steun die het kabinet bij andere partijen weet te organiseren.

De discussie onderstreept dat de behandeling in de Eerste Kamer een cruciale fase blijft, ook wanneer wetgeving in de Tweede Kamer een meerderheid heeft gehaald. In de komende periode zal duidelijk moeten worden of het CDA de asielplannen in de huidige vorm kan steunen, of dat de partij vasthoudt aan een eigen interpretatie van het verkiezingsprogramma en daarmee een afwijkende koers in de senaat kiest.