Burgerberaad Migratie: 150 burgers doen voorstellen aan politiek

Wederom zo’n burgerberaad met 150 man alsof dat gratis is: zaal, begeleiding, “experts”, vergoedingen, communicatie, voor je het weet ben je zo €2-3 miljoen verder en dan krijgt de Kamer een pdf van 80 pagina’s waar ze niks mee doen. En loting klinkt leuk, maar migratie is EU-recht, verdragen en uitvoeringscapaciteit; dat ga je niet oplossen met een weekendje post-its plakken en consensus knutselen. Typisch Nederlands: eerst 10 jaar niks beslissen, dan een extra praatlaag optuigen.

Leuk zo’n burgerberaad, maar als je niet meteen de scope afbakent ga je 80 pagina’s “minder instroom!” krijgen terwijl 60% van de knoppen gewoon EU is: Dublin, Schengen, terugkeerafspraken, arbeidsmigratie via interne markt, enz. Zet die 150 dan juist op de dingen waar NL wél over gaat: opvangcapaciteit, doorlooptijden IND/rechtspraak, handhaving bij overlastgevende veilige-landers, en vooral: hoe je terugkeer echt laat werken zonder weer disproportioneel te doen. En ja, politiek moet vooraf beloven wat ze met de uitkomst doen, anders is het gewoon therapie met post-its en daarna weer door met campagnepraat.

Die hele “EU dit, verdragen dat” is waar, maar op de werkvloer gaat het vooral mis bij de chaos eromheen: mensen die maandenlang in onzekerheid zitten, steeds verplaatst worden, geen fatsoenlijke begeleiding krijgen en dan krijg je gedoe, overlast én trauma’s aan alle kanten. Laat zo’n burgerberaad dan niet alleen roepen “minder instroom”, maar dwing ze eens te kiezen: snelle beslissingen (ook sneller nee) en echte terugkeer regelen, óf eerlijk zeggen dat we opvang en zorg structureel gaan opschalen en betalen. Want nu is het vooral uitstellen, en de rekening komt elke dag bij gemeenten, buurtbewoners en die mensen zelf terecht.

150 man kan van alles bedenken, maar als ik op het station weer zo’n rij zie bij loketten/COA-busjes en iedereen moet “even wachten op een besluit”, dan weet je al waar het wringt: uitvoering is gewoon te traag en te vol. laat dat burgerberaad dan eens verplicht kiezen: óf je maakt het proces strak en snel (ook sneller nee en terug), óf je zet er echt geld en mensen op voor opvang en begeleiding, maar dat eeuwige halfbakken gedoe is precies waarom het elke zomer weer ontploft.

150 man kan best wat zinnigs zeggen, maar als je migratie bespreekt zonder het ook over wonen te hebben is het weer een praatplaatje. hier in de streek wachten eigen jongens al jaren op een huis, en dan krijg je vanzelf chagrijn en scheve ogen, en ja dan helpt “draagvlak” roepen niks.

Dit is precies waarom zo’n burgerberaad wél nuttig kan zijn: niet om “EU-regels ombuigen”, maar om eindelijk eerlijk te maken welke keuzes we in NL zelf verstoppen achter Brussel, zoals arbeidsmigratie (uitzendconstructies, huisjesmelkers, handhaving) en de totale ruimtelijke druk op wonen, water en natuur. Migratie is óók een ecologisch vraagstuk: als je overal dozen stapelt zonder groen/blauwe ruimte en zonder fatsoenlijke voorzieningen, dan verziek je het lokale ecosysteem en krijg je strijd in wijken, ongeacht waar iemand vandaan komt. Laat die 150 dan vooral doorrekenen: wie verdient eraan, wie betaalt de rekening, en welke biodiversiteit slopen we ondertussen mee omdat “er even geen alternatief” is… ja dag.

Wat mij opvalt: iedereen doet alsof “migratie” één kraan is die je dichtdraait, maar het is een heel stel verschillende stromen met verschillende regels; als zo’n burgerberaad dat eindelijk uit elkaar trekt (asiel, arbeidsmigratie, studie, gezinshereniging), kan het al nuttig zijn. Alleen moet je dan óók durven praten over de aanzuigende werking van eindeloos procederen en stapelen van bezwaar/beroep; daar hoor je partijen altijd stoer over, tot de eerste rechterlijke uitspraak en iedereen weer terugkrabbelt. En kleine taalding: “Derde Kamer” is echt misleidend, het is gewoon een adviesclub; noem het dan ook zo.

In de praktijk mis ik in dit soort burgerberaden altijd de mensen die er dagelijks mee moeten dealen: wijkagent, schooldirecteur, huisarts, woningcorporatie, COA/IND-medewerker, want die weten precies waar het knelt en wat het kost in tijd en gedoe. Laat die 150 burgers vooral ook eens keuzes maken over verdeling over gemeenten en wat je doet met voorrang op woningen, want dáár gaat het hier in de buurt elke keer op stuk.