Benzineprijs breekt opnieuw record en is nu even duur als diesel

2,73 per liter… dan wordt een ritje naar de bouw inmiddels een luxe-uitje. Even nuchter kijken: die paar cent recordverschil is niet het grootste probleem, wel dat alles eromheen ook duurder wordt en loonstroken dat tempo niet bijhouden.

Dat benzine en diesel nu gelijk staan is vooral een mooi krantenfeitje; voor veel mensen telt gewoon dat tanken weer tientallen euro’s per maand extra kost. Misschien wordt het tijd om accijnzen tijdelijk mee te laten bewegen, zodat de overheid niet automatisch méér verdient wanneer prijzen oplopen.

2,73 en dan hebben we het nog over een adviesprijs hè, bij de pomp langs de snelweg betaalde ge zo nóg meer. Straks gaan mensen omrijden voor een paar cent korting en verbranden ze die korting onderweg weer, mooi systeem zo...

Voor mensen met een laag inkomen is de auto vaak geen luxe maar de enige manier om op werk, school of zorg te komen, zeker buiten Den Haag. Ik zie dagelijks dat iemand best wil bezuinigen, maar niet even een andere baan of woning naast een station kan regelen; roepen dat iedereen maar moet fietsen is dan wel erg makkelijk.

Die 4 duizendste cent als “nieuw record” presenteren is wel heel hijgerig — de adviesprijs zegt bovendien niet wat mensen werkelijk betalen, want kortingen, regio en snelweg maken nogal verschil. Interessanter: hoeveel hiervan is olieprijs, hoeveel accijns en btw, en hoeveel marge in de keten? Bron voor die uitsplitsing graag, anders is dit vooral een teller die weer een kop oplevert.

Dat benzine en diesel gelijk staan is vooral een gevolg van belasting en raffinagemarges, niet ineens een natuurwet. Even rekenen: bij €2,73 is een volle tank van 50 liter €136,50; een stijging van vier cent kost dus maar €2 extra, maar prijsdalingen worden aan de pomp vaak opvallend traag doorgegeven. Dat is het interessantere record.

Dat recordbedrag raakt niet alleen automobilisten, maar ook mensen die afhankelijk zijn van bezorging, thuiszorg en vakmensen op locatie; die kosten komen uiteindelijk terug in boodschappen en diensten. Tijdelijke accijnsaanpassing kan helpen, echter maak dan ook zichtbaar waar de rest van de literprijs blijft, anders betaalt de samenleving twee keer.

Kijk, het gevaar zit niet alleen aan de pomp maar in de tweede ronde: transporteurs rekenen deze stijging door en voor je het weet wordt elk product duurder. De overheid krijgt via btw automatisch meeprofijt, dus die heeft weinig prikkel om haast te maken; lekker bullish voor de schatkist, nogal bearish voor je boodschappen.

Een “nieuw record” van twee duizendste euro verschil klinkt vooral als boekhoudkundige sensatie. Wat mij meer zorgen baart, is dat zulke adviesprijzen ongemerkt de norm worden: mensen passen hun gedrag aan, rijden minder naar familie of zorg en accepteren hogere kosten alsof daar niets aan te doen is. En taalkundig gezien is “even duur als diesel” trouwens nogal slordig; welke dieselprijs bedoelen we precies, de adviesprijs of die van de pomp om de hoek?

Ik was zelf ooit ook zo van “de markt regelt het wel”, tot je ziet dat dalingen aan de pomp weken lijken te duren en stijgingen dezelfde dag op het bord staan. En ondertussen wordt iedereen richting elektrisch geduwd terwijl een betaalbare occasion, laadpaal of eigen oprit helemaal niet voor iedereen bestaat; eerst de burger laten betalen en daarna doen alsof het een vrije keuze is... mooi verdienmodel weer!!!

De overheid praat over verduurzamen, maar werktijden en afstanden blijven gewoon bestaan. Eerst betaalbaar vervoer regelen, daarna de preek over minder rijden.

Dat record is vooral een symptoom van hoe afhankelijk we mensen hebben gemaakt van de auto, terwijl betaalbaar openbaar vervoer en fatsoenlijke huisvesting buiten de Randstad worden wegbezuinigd. Vervolgens mag iedereen individueel “bewuste keuzes” maken — oh ja want een verpleegkundige kan natuurlijk gewoon haar werk weigeren omdat de bus niet rijdt.