Benzineprijs blijft op recordniveau, in maand tijd flink duurder

2,729 euro per liter en niemand die uitlegt waarom? Dan krijg je vanzelf het gevoel dat iedereen in de keten gewoon zijn marge beschermt en de automobilist de rekening mag slikken. Voor mensen zonder alternatief is dit geen “prikkel” om de auto te laten staan maar een maandelijkse straf; ondertussen blijft de overheid fossiel gedrag financieel in stand houden.

14 cent erbij in een maand is geen normale schommeling meer, zeker niet als niemand kan uitleggen waar het precies vandaan komt. In mijn tijd bij de KLM leer je snel dat een eindprijs uit allerlei kleine posten bestaat, maar bij benzine zijn de belastingen tenminste bekend; laat de overheid dan gewoon exact laten zien welk deel naar accijns en btw gaat en welk deel bij oliebedrijf en pomp blijft hangen, want nu mag de automobilist alleen de kassabon bewonderen.

Weer wordt de adviesprijs als één magisch landelijk getal gepresenteerd, terwijl het verschil tussen snelwegpomp en onbemande pomp zo 20 cent per liter kan zijn. Op 50 liter is dat €10; even omrijden loont dus soms meer dan klagen over die 14 cent stijging, al blijft €2,729 natuurlijk gewoon absurd duur.

Ja jong, straks wordt de auto een luxe voor mensen die thuis kunnen werken en een trein voor de rest. Ge kunt wel zuinig rijden en de goedkoopste pomp zoeken, maar boodschappen, zorg en werk liggen niet allemaal om de hoek hè.

Men vergeet gemakkelijk dat de auto al decennia als melkkoe wordt behandeld: eerst aanschafbelasting, wegenbelasting en accijns, daarna ook nog btw over die accijns. Dat is geen tijdelijk prijsmechanisme meer maar een bewuste begrotingskeuze; wie de auto nodig heeft, kan niet eenvoudig “gedrag aanpassen”. Een overheid die dit verdedigt met klimaatbeleid moet dan ook eerlijk zeggen dat het vooral om inkomsten gaat.

Die 14 cent is niet alleen een prijsstijging, het is een soort dagelijkse bewustzijnsbelasting: elke keer dat je tankt word je eraan herinnerd dat je afhankelijk bent van een systeem waar je zelf nauwelijks invloed op hebt. Kwantumfysica toont aan dat waarnemen de uitkomst beïnvloedt, dus misschien moeten we niet alleen de pompprijs meten maar ook eindelijk zichtbaar maken wie er precies rijker wordt van elke liter... nu blijft dat veld opvallend donker.