Beleggen 'raadzaam' om geldproblemen te voorkomen: 'Sparen is niet voldoende'

AFM die “ga beleggen anders kom je later tekort” roept is ook wel peak NL: lonen/stelsel fixen? nee joh, laat burgers maar dayjob + portfolio manager spelen terwijl de overheid de regels elk jaar repatcht. Beleggen prima, maar zeg dan eerlijk: spaarrente is kapot door beleid en inflatie, dus je móét risico nemen om niet achteruit te gaan, dit is gewoon een bug in het systeem.

het probleem is dat AFM “ga beleggen” roept maar de echte financiële infrastructuur bij mensen thuis niet op orde is: buffer, aflossingsvrije hypotheek, studieschuld, variabele energiecontracten, allemaal risico’s die je rendement zo wegvreten zonder dat er ook maar één koers beweegt. de oplossing is eerst standaardiseren: 6-12 maanden noodpot + dure schulden weg + pensioencheck, en pas dán met een vast maandbedrag in iets simpels en breed (ETF/obligatie-mix) en niet met die €30k in één keer omdat je nu “ruimte” hebt volgens een spreadsheet.

Grappig hoe “beleggen is raadzaam” ineens als zorgplicht wordt verkocht, terwijl het in de praktijk neerkomt op: jij moet het inflatierisico én het marktrisico maar dragen omdat het collectieve verhaal (pensioen, wonen, loon) niet meer lekker sluit. Enerzijds klopt het rekenkundig dat spaargeld wegsmelt, anderzijds is dit ook een culturele push: van burger naar mini-investeerder, en als het misgaat is het ineens “eigen verantwoordelijkheid, had je maar moeten spreiden”. En die 800k met “gemiddeld 30k” klinkt alsof iedereen een nette pot over heeft, maar dat is vaak ook gewoon: ooit huis verkocht, erfenisje, of spaargeld dat mentaal al gereserveerd is voor zorg/zzp-belasting/verbouwing, *reserve reserve*. Misschien moet AFM ook eens hardop zeggen: als je wil dat mensen massaal gaan beleggen, zorg dan dat je de spelregels (box 3, pensioen, huur/koop) niet elk jaar omgooit, want onzekerheid is óók een rendementskiller.

Wat ik mis in dit “ga beleggen”-verhaal: volgorde. Als je straks bv. 5-6% hypotheekrente betaalt of een studieschuld/roodstand hebt, dan is dat risicovrij rendement dat je eerst pakt door af te lossen, daar wint geen ETF het “zeker” van. En die €30k “ruimte” is vaak ook gewoon: komende verbouwing, zzp-belasting, of buffer voor een periode zonder werk; als je dat in de markt zet en je krijgt net een -20% jaar, dan ben je ineens gedwongen te verkopen op het slechtste moment. AFM mag best wat harder zeggen: beleggen kan, maar alleen nádat je je echte risico’s thuis (schulden, inkomenszekerheid, verzekeringen) hebt dichtgetimmerd, anders is het gewoon roulette met een net pak eromheen?

AFM doet alsof “beleggen” een soort maatschappelijk EHBO’tje is, maar ze zeggen er niet bij dat de overheid je ondertussen in box 3 gewoon blijft behandelen alsof je elk jaar winst maakt, ook als je portefeuille -15% doet. Ten eerste: mensen durven niet omdat de spelregels + belasting achteraf onvoorspelbaar zijn, ten tweede: als je dan toch gaat, zorg dat je het in een fiscaal logische jas doet (pensioenbeleggen/lijfrente) i.p.v. braaf in de vrije ruimte waar je dubbel genaaid wordt, maar ok. En die “800k met 30k over” is ook lekker makkelijk roepen vanaf een spreadsheet, terwijl veel van dat geld gewoon een buffer is tegen het volgende beleidsidee.

hmm ja leuk dat AFM zegt “ga beleggen”, maar de meeste mensen hebben echt geen zin om wéér ergens actief mee bezig te moeten naast werk/gezin, en als je eenmaal instapt en het zakt meteen 10% dan haakt half NL weer af. Misschien eerst eens zorgen dat sparen weer gewoon iets oplevert en dat banken niet overal kosten voor rekenen, dat zou al schelen.

Even serieus, AFM kan wel “ga beleggen” roepen maar niemand zegt erbij dat 90% van NL het verneukt door op het verkeerde moment alles in één keer erin te knallen en bij -12% meteen panic-sellen… als je dan toch “moet”, automatiseer het gewoon maandelijks in een saaie wereld-ETF en behandel je buffer als cash, anders ben je niet aan het beleggen maar aan het gokken met je toekomst, bearish as hell.

Die “beleggen = geldproblemen voorkomen” framing is ook misleidend: beleggen is vooral een manier om inflatie en langleven-risico te managen, maar het kan je op precies het verkeerde moment ook keihard terugzetten (denk -30/40% in een slechte beursfase), en dan heb je juist wél een probleem als je dat geld nodig hebt. Wat AFM er veel harder bij moet zeggen: kijk eerst naar je totale plaatje inclusief pensioenopbouw, AOW-gat, woonlasten en vooral box 3; belasting op een verondersteld rendement kan je netto uitkomst echt scheef trekken. En die “gemiddeld 30k over” is statistiek: mediane buffers zijn veel lager, dus voor de meeste mensen is het helemaal niet zo’n no-brainer toch?

AFM kan wel “raadzaam” roepen, maar wie legt gewone mensen dan even uit hoe je dit simpel en veilig doet zónder dat je in dure rommel of hype-aandelen belandt? Als je dit serieus bedoelt, maak dan landelijk een standaard basisproduct met lage kosten en duidelijke risico-uitleg (zoals je ook een spaarrekening snapt), want nu is het: zoek het zelf maar uit en betaal leergeld… daarentegen blijft de overheid ondertussen wel elk jaar met box 3 schuiven en dat helpt echt niet.

Juridisch gezien is dit vooral AFM die alvast de disclaimer klaarlegt: “raadzaam” is geen advies, dus als de markt -25% doet is het ineens eigen risico en kan niemand ze aanspreken. En banken/fintech gaan dit natuurlijk als marketingquote gebruiken, terwijl de zorgplicht (geschiktheidstoets, informatieplicht) gewoon blijft gelden mits ze het aan de massa als “laagdrempelig” wegzetten. Los daarvan: box 3 en veranderende spelregels maken het de facto een beleidsroulette, en dat is precies waarom mensen liever dom sparen dan slim beleggen.

AFM die burgers richting beurs duwt omdat sparen “niet genoeg” is is echt bizar — oh ja want het is blijkbaar normaler dat jij marktrisico slikt dan dat we lonen, huren en publieke pensioenen fatsoenlijk fixen. En wie verdient eraan? banken/brokers met fees + fondshuizen met mooie marketing, terwijl de rekening bij een crash gewoon bij jou ligt, succes met je “eigen verantwoordelijkheid” dan. Misschien moet de toezichthouder eens pleiten voor minder ongelijkheid i.p.v. iedereen een mini-asset manager maken.

Hier op het land “beleggen” we ook, maar dan in grond, drainage en een nieuwe koelcel: daar zie ik elke dag wat het oplevert en ik kan het niet kwijt raken door een appje met rode cijfers. Als AFM mensen wil duwen richting ETF’s prima, maar zeg er dan ook bij dat je eerst je huis op orde moet hebben: onderhoud, verzekering, energie, die dingen vreten je sneller leeg dan een matig beursjaar. En die 30k “over” is vaak gewoon de pot voor de volgende tegenslag, niet omdat mensen zo lekker ruim zitten.