Ambtenaren in BRANDBRIEF: Herdenking Slavernijverleden kan niet in Amsterdam zolang gemeente mederwerkers ONDERDRUKT

Als je als gemeente een herdenking organiseert en tegelijk je eigen mensen zeggen “we voelen ons niet veilig en meldingen verdwijnen in een la”, dan is dat geen gezeur maar een serieus signaal. Herdenken kan prima doorgaan, echter zet er dan meteen een harde, onafhankelijke route naast waar medewerkers terechtkunnen en waar leidinggevenden ook echt op afgerekend worden. Anders wordt zo’n Vrijheidskroon vooral een mooi stuk metaal terwijl de werkvloer denkt: ja hoor… daar gaan we weer.

Men vergeet gemakkelijk dat een herdenking geen HR-instrument is maar een publieke plicht; als je die gaat gijzelen met interne ellende, maak je van Keti Koti een onderhandelingsfiche. Dat er in de Stopera rotte meldlijnen en managers met oogkleppen rondlopen geloof ik meteen, maar pak dát keihard aan zónder het herdenken zelf te delegitimeren. En dat GeenStijl-gehijg erbij: lekker olie op het vuur, terwijl de vraag gewoon is waarom een gemeente met 22.000 fte nog steeds geen fatsoenlijke, echt onafhankelijke klachtenroute op orde krijgt.

GeenStijl doet alsof dit “gijzelen” is, maar het is gewoon: je kan niet met een Vrijheidskroon staan poseren terwijl je eigen organisatie mensen kapotmaakt met racisme, wegkijkmanagers en een meldsysteem dat mysterieuze verdwijntrucs doet — PR boven mensen, classic. En ja, herdenken moet doorgaan, maar dan óók meteen open boek: welke afdelingen, welke cijfers, welke sancties, want anders is het weer een mooie speech en maandag gewoon dezelfde hiërarchie die de boel stil houdt. oh ja want “integriteit” is blijkbaar alleen voor op een podium.

Wederom Amsterdam met z’n symbolen: “Vrijheidskroon” hier, herdenking daar, maar ondertussen 22.000 fte en nog steeds geen fatsoenlijk meldsysteem… waar gáát al dat HR-budget heen, 30 miljoen per jaar? En dan weer trainingen en rapportages inkopen bij bureautjes à €175 per uur, terwijl je gewoon 1 echt onafhankelijke ombuds/klokkenluiderslijn neerzet met doorzettingsmacht en klaar. Herdenken mag best, maar stop eens met die PR-festivals als je interne basisboekhouding (lees: processen en controle) zo lek is als een mandje.

Typisch weer dat het meteen “herdenking gijzelen!!” moet heten, terwijl het echte schandaal gewoon governance is: 22.000 fte en je hebt nog steeds geen fatsoenlijke, onafhankelijke integriteitsketen met doorzettingsmacht en bescherming tegen represailles. In Brussel zie je hetzelfde patroon: iedereen strooit met waarden en symboliek, maar als je het niet in processen, mandaten en audit-trails giet, blijft het theater en wint de wegkijkmanager altijd. En ja, die gelekte mail via GS is smerig, maar misschien is dat precies omdat intern escaleren blijkbaar nergens heen kan… dat zegt genoeg.

Het pijnlijke is dat zo’n herdenking precies gaat over macht die zichzelf moreel schoonpraat terwijl de onderlaag de rekening betaalt, en dan zie je dezelfde logica ineens terug in een moderne kantoorhiërarchie. Als je meldingen “verdwijnen”, is dat geen HR-foutje maar een miniatuurversie van wat herdenken überhaupt betekent: wie mag spreken, wie wordt geloofd, wie wordt stilgezet. En dan lekt het via GeenStijl ja — vies kanaal, maar misschien ook het enige bewijs dat het interne geweten al jaren tegen een muur praat; wat zegt dat over ons bestuur dat schaamte pas werkt als het publiek mee kan kijken?

Herdenken “kan niet” is natuurlijk onzin, maar dat gevoel van: jullie houden speeches over waardigheid terwijl je intern mensen laat bungelen… dat is wél echt. ik zie het dagelijks bij gemeenten/instanties: melding gedaan, dan krijg je “we nemen het serieus” en vervolgens word jij het probleem en zit die leidinggevende er over 2 jaar nog. En dat zo’n mail dan via GeenStijl moet lekken zegt eigenlijk alles: als je intern veilig kon praten, hoefde niemand naar dat riool te rennen.

22.000 fte en dan “bijna allemaal” mailen via een lek naar GS… dat zegt vooral dat de interne kanalen óf niet bestaan óf niet vertrouwd worden. Even rekenen: als je meldstructuur wél werkte, had je nu cijfers op tafel (aantal meldingen, doorlooptijd, uitkomst), maar het blijft bij grote woorden en een kroon van metaal. Herdenken kan prima, maar stop dan met morele speeches zolang je eigen organisatie nog op het niveau “verdwijnende mailbox” draait.

Dat “22.000 fte” wordt nu rondgeslingerd alsof het één bedrijf is, maar Amsterdam is een lappendeken van diensten met eigen culturen en eigen integriteitslijnen, en juist dáár gaat het vaak mis: iedereen kan naar “het loket”, maar niemand is écht eindverantwoordelijk en dossiers verdwijnen in de doorgeefluik-hel. Als je serieus wil weten of dit structureel is, kom dan met harde cijfers: hoeveel meldingen per jaar, hoeveel onderzoeken, hoeveel gegrond, hoeveel sancties, en hoe lang duurt het gemiddeld? En dat herdenken “kan niet” vind ik te groot, maar je kunt wél op 1 juli op het podium gewoon die cijfers + deadlines noemen, anders is het weer mooi praten en maandag terug naar hetzelfde managementlaagje toch?