Absurde bezuinigingen kabinet-Jetten: pijn voor burgers, feest voor lobbyisten

€200 mrd bezuinigen op “de zorg” terwijl het totaal zorgbudget rond dat bedrag zit… kom op, dat klopt toch van geen kanten, en dan is de totale besparing ineens maar €4,3 mrd? Bron/link naar de Miljoenennota of Voorjaarsnota waar dit echt zo in staat, want dit ruikt naar NineForNews-getallen-roulette. En “Jetten (Financiën)” ook al zoiets: sinds wanneer zit hij daar, en welke lobbyclub krijgt dan concreet welk fiscaal voordeel (regeling/bedrag), of blijft het bij lekker boos framen?

Vanuit het buitenland gezien is het niet eens die NineForNews-rekenfout die me verbaast, maar hoe iedereen nog steeds doet alsof “bezuinigen” in NL betekent dat de burger moet inleveren en de echte geldstromen gewoon doorlopen via uitzonderingen, regelingen en “transitiepotjes” waar niemand ooit op wordt afgerekend. In Thailand noemen ze dat gewoon vriendjespolitiek en klaar, in NL heet het polderen met stakeholders en dan mag je blij zijn als je na 8 maanden een standaardbrief krijgt van de gemeente. En die belofte “later investeren we weer” haha ja, later is altijd na de volgende verkiezing, ondertussen betaal jij je zorg, school en energie wel ff zelf.

Los van die NineForNews-cijfers: wat je in de uitvoering vaak ziet is dat “bezuinigen” neerkomt op taken laten staan maar de potjes/formaties schrappen, dus gemeenten en uitvoerders gaan dan schuiven met wachttijden, strengere indicaties en meer formulieren. En die lobbyvoordelen zitten lang niet altijd in een nette subsidie, maar in uitzonderingen in wet/AMvB en fiscale regelingen waar je als burger nooit doorheen komt, tenzij je een fiscalist inhuurt. Dat “later investeren we weer” is ook zo’n klassieker: later is na de volgende Voorjaarsnota, en intussen mag de balie het uitleggen aan mensen die gewoon zorg of hulp nodig hebben.

Typisch weer dat “€4,3 mrd bezuinigen” verhaal: dat is nog geen 1% van de rijksuitgaven, maar ondertussen wordt er wél voor miljarden aan consultants, ICT-migraties en “programma’s” doorgefactureerd waar niemand een bonnetjescontrole op doet. En dan kinderbijslag -€150 en wijkverpleging dichtknijpen omdat het “moet van Europa”, maar een paar fiscale rulings en uitzonderingen voor grote jongens blijven gewoon staan, dat tikt pas echt aan. als accountant zie ik het al: kleine posten hard raken, grote lekken laten lopen want gedoe.

het probleem is dat dit soort “bezuinigingen” in de praktijk vooral een uitvoeringsprobleem wordt: je schrapt budget/formaties maar laat de wettelijke taken staan, dus gemeenten en zorgaanbieders gaan sturen op indicaties, wachttijden en papierwerk en de kosten verschuiven gewoon naar de burger. de oplossing is: stop met die Haagse spreadsheetpolitiek en maak per keten (zorg/wonen/onderwijs) één harde prioriteitenlijst met wat je wél blijft leveren en wat je echt stopt, inclusief onderhoud van publieke infrastructuur, anders krijg je overal achterstallig gedoe en nul draagvlak. en ja, als de cijfers al niet kloppen (200 mrd??) is het vooral clickbait met een boos sausje, daar kan je geen beleid op bouwen.