Aanhoudende relllen brengen kabinet in verlegenheid: ’We doen wat we moeten doen om de orde te handhaven’

Waterkanon bij een AZC-protest, dan ben je echt compleet de weg kwijt aan beide kanten: mensen moeten kunnen demonstreren maar zodra het rellen wordt heeft de politie weinig keuze. En dat kabinet roept steeds “orde handhaven”, maar ondertussen schuiven ze de opvang telkens op lokale bestuurders af en dan krijg je dus precies dit gedoe.

Nou zeg, je ziet het elke keer: niemand wil “tegen” zijn, maar als je mensen pas informeert als de bussen bijna voorrijden dan ontploft de boel vanzelf. Begin eens met eerlijk plan, vaste plek en fatsoenlijke beveiliging, dan hoeven buurtbewoners en agenten niet als enige de klappen op te vangen toch?

“kabinet in verlegenheid” is ook zo’n lekker vaag frame: de ME staat niet te wachten op een appje van een minister voordat ze een waterkanon aanzetten. En even rekenen: als je met 30 man komt “demonstreren” en er staan 300 agenten, dan wist iedereen al dat het geen buurtbarbecue ging worden. Misschien eens stoppen met doen alsof dit spontaan dorpsverdriet is en gewoon benoemen dat er telkens dezelfde rondreizende knokploeg opduikt.

dat “kabinet in verlegenheid” is vooral lekker voor de kop, maar ondertussen mag de bus gewoon door zo’n dorp waar alles afgezet is en de halve wijk als hobbyagent langs de weg staat te filmen. en na afloop roept iedereen dat de politie te hard of te zacht was, maar niemand wil gewoon accepteren dat je én opvang moet regelen én herrieschoppers meteen van straat moet trekken, klaar.

Dat “kabinet in verlegenheid” klinkt leuk, echter de echte verlegenheid zit bij gemeenten die én opvang moeten regelen én geen gereedschap hebben om die rondreizende relzoekers vooraf te weren (gebiedsverbod, meldplicht, snelrecht). Daarentegen hoor je bijna niemand over de mensen die wél in zo’n noodopvang zitten: als je ze fatsoenlijk spreidt, kleinschalig en met vaste begeleiding, haal je ook de angel uit de angst en uit het spektakel waar die knokkers op azen.

Die “AZC-rellen” zijn ook gewoon een verdienmodel voor extreemrechts: beetje ophitsen, livestream aan, donaties binnen — en ondertussen krijgt de vluchteling de schuld en mag de politie weer als decor dienen. En het kabinet doet alsof het alleen “orde” is, terwijl ze zelf de wooncrisis + opvangcrisis hebben gecreëerd met marktwerking en bezuinigingen… oh ja want dan is het ineens lokaal “gedoe” ipv nationaal beleid. Pak die ronselaars en organisatoren keihard aan, én fix structureel woningen en opvang, anders blijf je waterkanonnen rondpompen tot sint-juttemis.

Ik zeg het al jaren: als je een land tot op het bot “efficiënt” maakt met noodopvang, crisislocaties en last-minute bussen, dan creëer je automatisch spanning en dan staan ze ineens met waterkanon te doen alsof dat bestuur is!! Ik was zelf ook zo dat ik dacht “politie lost het wel op”, maar je ziet na corona precies hetzelfde patroon: eerst beleid in achterkamertjes, dan de boel laten escaleren en daarna roepen dat er méér bevoegdheden en camera’s nodig zijn. En ondertussen blijft de kernvraag weg: wie verdient aan die hele opvang-industrie en beveiliging, en waarom wordt de gewone wijk elke keer als proefkonijn gebruikt?!

het probleem is dat we AZC’s blijven behandelen als “even ergens neerzetten” zonder de randvoorwaarden: verkeers- en loopstromen, afzettingen, noodroutes, OV/parkeren, verlichting, cameradekking, en een vast beveiligings- en handhavingsplan; dan krijg je bij de eerste vonk meteen chaos op de lokale infrastructuur en gaat iedereen elkaar aankijken. de oplossing is: standaard draaiboek met minimale eisen per locatie (zoals bij evenementen), inclusief vooraf ingerichte buffers/hekwerken en snelle aanvoer van ME/handhaving, en als een gemeente dat niet kan leveren dan is de locatie gewoon ongeschikt, klaar.

Juridisch gezien is “orde handhaven” vooral: de burgemeester die via noodbevel/ noodverordening de boel dichtzet en het OM dat vervolgens ook echt doorpakt met snelrecht en gebiedsverboden, anders is het morgen weer dezelfde poppenkast. En als je met een waterkanon eindigt, dan was het allang geen demonstratie meer maar openlijke geweldpleging; dan moet je ook ophouden met dat romantische “buurtprotest”-frame. Overigens: die noodopvangcontracten met grondeigenaren/uitbaters zijn vaak zo dichtgetimmerd dat de gemeente de facto geen knop meer heeft om te pauzeren als het misgaat, en dan krijg je dit soort escalatie op straat.