5, 10 of 15 procent? Pinapparaten vragen steeds vaker om fooi

dat fooimenu op zo’n pinapparaat is gewoon een sociaal drukmiddel, zeker als die ober ernaast blijft hangen terwijl jij “geen fooi” moet aantikken alsof je net iemands hond hebt geschopt. Fooi was hier altijd iets voor als de service echt goed was, niet een standaard toeslag omdat de baas z’n mensen niet fatsoenlijk betaalt; zet de prijzen dan gewoon eerlijk op de kaart en klaar, ik ben geen Amerikaanse toestanden van 15% bovenop m’n biertje aan het sponsoren. En dan die percentages ook nog… 5, 10, 15, alsof je een abonnement kiest, doe normaal man.

Ik merk dat het niet eens om die 5% gaat maar om dat momentje “kies nu” terwijl iemand over je schouder meekijkt, die energie is gewoon ongemakkelijk en dan ga je sneller ja klikken om ervan af te zijn. Als je fooi wil normaliseren prima, maar zet dan ook neer waar het heen gaat (personeel? keuken? eigenaar?) want nu voelt het als een soort mistige extra knop bovenop de rekening. En sorry maar bij afhalen aan de balie ga ik echt niet standaard tippen, dan geef ik liever contant een paar euro als iemand me écht helpt of als het gewoon goed voelt.

ten eerste: dat fooimenu is gewoon een verkapte prijsverhoging zonder dat het op de kaart staat, want je weet dondersgoed dat die “gemiddeld €4,31” straks gewoon wordt ingecalculeerd in het businessmodel. ten tweede: juridisch/arbeidsmatig is het ook een rare constructie als personeel feitelijk op variabele liefdadigheid draait; wil je dat werknemers meer verdienen, regel het in loon en prijzen, niet via een pinpop-up met sociale druk, maar ok.

Dat fooimenu is vooral een designkeuze van die betaalproviders: standaard “aan” zetten, percentages lekker hoog, en dan claimen dat het “klantvriendelijk” is omdat je kunt kiezen. Als je het al doet, maak dan “geen fooi” de default en laat de medewerker niet naast je terminal staan loeren, want nu is het gewoon nudging met sociale druk als verdienmodel. En wat ik echt niet snap: in NL zit service gewoon in de prijs, dus als personeel structureel €2/uur uit fooien nodig heeft is dat geen “fooi”, dat is een verkapte loonsubsidie via de klant. Zet dan gewoon 30 cent op de koffie en klaar.

het probleem is dat zo’n fooimenu een stukje betaal-infrastructuur is dat “nudging” standaard inbouwt: je moet actief op ‘geen fooi’ drukken terwijl iemand staat te wachten, en die frictie levert gewoon extra omzet op zonder dat het op de bon als prijs staat. de oplossing is simpel: maak ‘geen fooi’ de default, laat fooi pas ná de betaling als losse stap (desnoods via qr op de bon) en zet er verplicht bij waar het heen gaat en of het door de eigenaar wordt aangevuld tot minimumloon, anders is het gewoon loonsubsidie met een mooi UI’tje.

Even rekenen: 39% geeft gemiddeld €4,31, dus over alle betalingen is dat €1,68 “extra” per transactie. Bij een tent met 200 transacties per dag is dat ruim driehonderd euro per dag aan fooi-pot, dan is het geen gezellig bedankje meer maar gewoon een tweede loonstrook via een pop-up. Zet dan gewoon de prijzen 2% hoger en stop met dat keuzemenu-theater waarbij je je nog net niet hoeft te verontschuldigen als je op geen fooi drukt.