Wonen op het water is niet goedkoop: woonboot is duurder dan huis

Weer zo’n “goedkoop wonen op het water” sprookje: je koopt 35 m² voor de prijs van 45 m² op land en dan verbaasd doen dat het per m² 20% duurder is… ja hallo. En dan komen de echte kosten nog: liggeld, onderhoud, verzekering, anti-roest, en als je pech hebt een nieuwe motor of romp en ben je zo €15.000-€30.000 verder, maar dat staat nooit in die mooie rekensommetjes. Typisch dat mensen alleen naar de aankoopprijs kijken en daarna janken dat het ‘tegenvalt’.

Per m² rekenen is leuk voor de statistiek, echter bij een woonboot koop je óók een plek in schaarste: ligplaatsen zijn beperkt en je zit vast aan vergunningen, bestemmingsplan en soms gedoe met de eigenaar van de kade of het water. Daarentegen hoor je zelden over de risico’s die je niet “even” verzekert: strengere milieueisen, walstroom, baggeren/aanvaar-schade en soms zelfs verplaatsen als de gemeente het gebied anders inricht, en dan ben je ineens niet meer de baas over je uitzicht.

Per m² vergelijken is nog het minst interessante; het echte “duur” zit ’m in het juridische moeras eromheen. Ten eerste: veel woonboten staan op erfpacht/huur van de ligplaats met jaarlijkse indexatie en je hypotheekbank doet dan ineens moeilijk of rekent hogere rente, ten tweede: bij verkoop krijg je gedoe over overdraagbaarheid van vergunning/ligplaats en dan is je “woning” opeens half vastgoed half vergunninghandel, maar ok blijf vooral doen alsof het gewoon een huis met een leuk uitzicht is.

Ik rij al 30 jaar langs die grachten en niemand rekent ff mee dat je op zo’n boot elke winter ligt te bibberen omdat isolatie “lastig” is, en als je buren een feestje geven dreunt heel dat water mee alsof je in een drumstel woont. En parkeren? succes, je sjouwt je boodschappen drie bruggen verder terwijl de toeristen denken dat jouw voordeur een attractie is, jansen.

Leuk dat ze per m² rekenen, maar vergelijken ze dan ook appels met appels qua eigendom? In Den Haag/Leiden zie je zat woonboten waar je de boot koopt maar de ligplaats huurt (of erfpacht) en dan is “waarde” dus deels vergunning + schaarste, niet alleen vastgoed. Bron eigenlijk: gaat dit over verkoopprijzen inclusief ligplaatsrechten, en nemen ze OZB/waterschapslasten + walstroom/riolering mee of is het weer alleen Funda-sommetje? En hoe zit ’t met financiering: hoeveel banken geven nog normaal een hypotheek op een woonboot in 2026, en tegen welke rente?

Ja jong, per m² is allemaal leuk maar ge moet bij zo’n woonboot ook maar net geluk hebben met de techniek: pomp kapot, riool terugslag of die walstroom die er weer uit klapt en dan zitte ineens zonder wc en zonder verwarming, midden in januari. In een gewoon huis belde de loodgieter en klaar, op ’t water is ’t vaak: wachten, prutsen en betalen.