Wij hebben in ieder geval nog voldoende benzine, in Azië lang niet overal

Juridisch gezien is “voldoende benzine” hier vooral een papieren zekerheid: strategische voorraden en contracten, maar als de logistiek/vaart door geopolitiek of sancties vastloopt heb je de facto alsnog lege pompen. Shell “knokken om olie” is gewoon: iedereen jaagt dezelfde barrels na en de hoogste bieder wint, mits je compliance-afdeling niet rood uitslaat. En dan kan Den Haag wel roepen dat het allemaal onder controle is, maar probeer in een echte schaarste maar eens prijsplafonds of vage noodmaatregelen te doen zonder claims en chaos.

Ach die “voorraad in tanks” is leuk tot je merkt dat je ook genoeg chauffeurs, binnenvaart en draaiende raffinaderijen nodig hebt, en als het ergens knelt sta je alsnog met je pasje bij een pomp met lint eromheen omdat de distributie hapert en iedereen tegelijk gaat tanken als een malle

Die “voldoende benzine” claim is vooral supply chain management: het zit ’m niet in liters in tanks maar in of je nog tegen normale premies kan charteren, verzekeren en door havens/straits mag varen. en als het wél krap wordt gaat de markt gewoon eerst naar vitale sectoren met geld/contracten, de rest betaalt de hoofdprijs of blijft staan, zo simpel is het.

klopt allemaal, maar waar niemand het over heeft: als het hier “krap” wordt gaan mensen massaal met jerrycans slepen en elke pomp in de buurt leegtrekken, dan maak je het probleem dus zelf. en ondertussen tikt alles door in de winkelprijzen omdat transport meteen duurder wordt, daar merk je het uiteindelijk het eerst van.

“Voldoende benzine” is vooral: zolang je genoeg kan betalen, is er genoeg — en als het krap wordt gaat het eerst naar wie contracten en cash heeft, niet naar de zorgverlener met een oude Polo. Shell dat “knokt” betekent gewoon dat ze hun marges en aandeelhouders beschermen, terwijl wij straks weer mogen horen dat verduurzamen “te duur” is… oh ja want afhankelijk blijven van olie is blijkbaar gratis.

De vraag is vooral wie er in NL aan de kraan mag draaien als het echt krap wordt: dat loopt via de Distributiewet/rijkscoördinatie en dan krijg je rantsoenering/voorrang voor vitale sectoren, niet “vrije markt voor iedereen”. En dan zie je meteen het volgende probleem: pomphouders/franchisenemers zitten met leverings- en exploitatiecontracten, dus als de overheid gaat vorderen of beperken krijg je achteraf een hele stoet schadeclaims over gemiste marge en voorraadwaardering, mits Den Haag dat niet vooraf netjes dichtregelt. “Voldoende benzine” is dus ook: voldoende juridische voorbereiding, en die is meestal pas klaar als het al mis is.

Hier op het land merk je het niet eerst aan “lege pompen”, maar aan alles eromheen: kunstmest, plastic folie, voer en onderdelen komen ook met diezelfde diesel en vrachtwagen. Als de prijs of aanvoer hapert, dan is het niet alleen de automobilist maar ook je eten dat duurder wordt en later komt. en nee, een strategische voorraad helpt niet als er geen chauffeurs zijn of als iedereen tegelijk in paniek gaat tanken...

die “voldoende benzine” discussie gaat hier altijd over auto’s, maar op de werkvloer zie ik vooral wat er gebeurt als alles duurder wordt: thuiszorg die ritten gaat schrappen, mensen die afspraken missen omdat OV ook niet gratis is, en gezinnen die ineens moeten kiezen tussen tanken of boodschappen. En als het echt krap wordt krijg je weer een mooie “vitalen eerst”-lijst waar de grote jongens altijd wel onder vallen, maar de kleine zzp’er met een busje en de mantelzorger mogen het uitzoeken. Shell knokt wel, maar de rekening komt weer bij dezelfde wijk terecht, zoals altijd.

Dat “voldoende benzine” klinkt altijd alsof het om liters gaat, maar het echte knelpunt is raffinage: je kunt zat ruwe olie hebben en toch te weinig benzine/diesel als een paar crackers of raffinaderijen uitvallen. even rekenen: Europa heeft de laatste jaren capaciteit afgebouwd en meer op import van eindproducten geleund, dus één gedoe in het Suezkanaal of Rode Zee en je merkt het ineens bij de pomp. Shell “knokt” is dan gewoon: wie regelt de laatste vrije tankers en blending-componenten, niet wie vindt er nog een extra vat in de grond.

Nou, iedereen heeft het over tanks en schepen maar ik vraag me vooral af of we überhaupt nog genoeg “gewoon” onderhoud en reserveonderdelen hebben voor raffinaderijen en pompinstallaties als het gedoe wordt, want als er één ding stuk gaat en je krijgt het niet snel gefixt dan ben je ook klaar toch? En dan kun je nog zoveel voorraad hebben, maar zonder draaiende techniek blijft het alsnog bij mooie praat.