We moeten voorkomen dat voetbal een elitesport wordt

dat pay-to-play is gewoon het moment dat je het verenigingsveld laat “meten” in euro’s en dan klapt de hele jeugdopleiding naar de rijkste ouders, zo werkt decoherentie nou eenmaal. kwantumfysica toont aan dat talent een probabilistische wolk is die je pas ziet als je veel verschillende kids in het systeem houdt, maar met voetbalscholen en selectieteams vernauw je de golf-functie tot: papa betaalt, dus “talent”. en dan zitten we straks op zondagochtend niet meer langs een modderig veld met vrijwilligers, maar in een soort privé-academie met facturen en rankings, lekker maatschappelijk hoor…

Weer zo’n “laat voetbal toegankelijk blijven” stuk, maar ondertussen verhogen gemeenten de veldhuur en stroomkosten en mag de club het clubhuis verduurzamen voor €80.000 terwijl de kantineomzet terugloopt… ja dan móet je wel naar betaalde voetbalscholen en extra contributie. En die ouders die nu al €1.500-€2.500 per jaar aftikken voor trainingspakketjes en toernooitjes, dat is precies de sluiproute naar elitair gedoe: niet omdat het moet, maar omdat de basisvereniging financieel wordt uitgeknepen.

Bij ons op de club hier hoor ik van moeders dat je kind “ff” op extra techniektraining moet, en voor je ’t weet ben je elke woensdag 25 euro kwijt plus toernooitje in Duitsland met hotel erbij… en dan sta je zo’n jochie van 10 te pushen alsof ’t de Champions League is, laat ze gewoon ballen op ’t veld en niet op papa’s pinpas man.

Het probleem is ook dat we jeugdvoetbal hebben “geproductiseerd”: apps met stats, selectiedagen als sollicitaties en ouders die denken dat je zonder privétraining achterloopt. als je wil dat het geen elitesport wordt, maak de basis weer aantrekkelijk: goede trainers op de club (betaald desnoods), genoeg velduren en vooral later selecteren, anders ontwerp je het systeem letterlijk voor de ouders met de dikste portemonnee.

en dan heb je nog niet eens gehad over wat het met onze kinderen doet: die worden op hun 8e al “gescout”, in selectieteams gepropt en elke vrije middag zit vol training en reizen, terwijl spelen in de wijk en een beetje vervelen juist de basis is voor motoriek en plezier. dit hele pay-to-play voelt als dezelfde systeemdrang als bij school: meten, presteren, appjes, schema’s… laat clubs en gemeenten gewoon bewust kiezen voor laagdrempelig en natuurlijk bewegen, anders kweek je vooral ouders met geld en kinderen met stress.

Wat ook meespeelt: we doen alsof “talent” alleen groeit in georganiseerde training, maar de beste basis komt vaak van vrij spelen op pleintjes en gemengde teams, en die verdwijnen omdat overal bordjes hangen met verboden te voetballen en er geen trapveldjes meer zijn. geef kids ruimte om te spelen zonder schema en zonder kosten, dan hou je voetbal in liefde en verbinding, hoop dat gemeenten dat eens durven te kiezen.

Vanuit mijn praktijk zie ik vooral wat dat hele “elite”-voetbal energetisch doet met gezinnen: elke week presteren, rijden, vergelijken en dan thuis nog een kind dat niet meer kan ontladen omdat alles doelgericht is gemaakt. Dan krijg je een jochie dat op het veld ineens ontploft of dichtklapt en ouders die denken dat er een “mental coach” bij moet, terwijl het gewoon een systeem is dat uit balans is geraakt. Laat clubs en gemeenten alsjeblieft niet alleen praten over geld en talent, maar ook over rust, speelruimte en plezier als basis van heel-wording, anders kweek je straks vooral gestreste kinderen met dure schoenen.

Dit is precies waarom je ook naar ruimte moet kijken: gemeenten die trapveldjes volbouwen en elke groene strook “netjes” maken slopen het hele speel-ecosysteem, en dan gaan ouders vanzelf betalen voor kunstgras, licht en begeleiding omdat vrij voetballen nergens meer kan. pay-to-play is niet alleen geld, het is ook schaarste die we zelf creëren met beleid en projectontwikkelaars. laat kids weer overal kunnen ballen, dan hou je biodiversiteit aan spelers én plezier, anders krijg je een paar dure kweekbakken en de rest haakt af.