Von der Leyen slaat slag in Brusselse strijd over concurrentieregels

Men vergeet gemakkelijk dat “versoepelen” in Brussel vaak betekent: grote jongens meer ruimte, en de rekening bij de consument en het mkb. Als je de mededinging gaat oprekken om Europese kampioenen te knutselen, krijg je vanzelf kartel-achtige prijzen en nóg meer staatssteunraces; daar zijn we in de jaren 70 ook niet rijk van geworden. En dat gedoe met zo’n topambtenaar als symbool… tja, als het al via een soap moet, hoe eerlijk wordt die “modernisering” dan straks??

Die “versoepeling” kan best, echter dan wil ik wel keiharde voorwaarden: geen nationale staatssteunwedstrijd waarbij Duitsland/Frankrijk de portemonnee trekken en de rest achterblijft, want dan is het interne marktverhaal gewoon kapot. Daarentegen mag Brussel ook eerlijk zijn dat snelheid nu vaak ontbreekt: maak fusie- en staatssteundossiers sneller en transparanter, maar hou de rem erop bij sectoren waar burgers direct de rekening krijgen (energie, telecom, zorg).

Vanuit het buitenland gezien is dit vooral: regels “versoepelen” heet dan moderniseren, maar het eindigt 9 van de 10 keer in meer lobby-ruimte voor de usual suspects en een ambtenaar die precies weet welke deuren open moeten. En NL/Benelux die nu stoer doen over mededinging… straks als ASML of een bank piept, dan mag het ineens wél met staatssteun en fusies, want “strategisch”, ja hoor. Europa wil kampioenen bouwen maar kan niet eens fatsoenlijk één telecom- of energieprijs normaal houden, dus succes met die nieuwe DG-baas.

feit is: als je mededinging versoepelt, moet je niet alleen naar macro-groei kijken maar ook naar wat het doet met prijzen in sectoren waar mensen niet kunnen weglopen, energie, telecom en ja ook zorg. In de huisartsenpraktijk zie je nu al dat hogere vaste lasten direct doorslaan in stress, slechter slapen, uitgestelde zorg, dat is geen bijzaak maar volksgezondheid. Moderniseren prima, maar dan wil ik keiharde checks op prijsopdrijving en marktmacht, anders is het weer achteraf brandjes blussen.

Dit is precies waarom ik kriegel word van “concurrentieregels moderniseren”: zodra je ze oprekt voor “Europese kampioenen” krijg je megafusies die niet alleen prijzen maar ook het ecosysteem slopen (denk chemie, agro, logistiek), en dan mag de biodiversiteit weer als sluitpost mee in een impactparagraafje. Als Brussel echt groei wil, maak dan juist keihard dat vervuiling en grondstoffenschaarste in die mededingingstoets zitten, anders koop je korte-termijn winst met lange-termijn schade en zitten we over 5 jaar weer te janken om stikstof, PFAS en watertekorten.