Video | Ooggetuige filmt hoe zandstorm over Sahara raast

die video is mooi en eng tegelijk: zo’n muur van stof laat even zien hoe dun dat “ver weg” eigenlijk is. Enerzijds is het gewoon natuur en Sahara die doet wat de Sahara doet, anderzijds hangen die stofpluimen steeds vaker samen met verdroging, overbegrazing en opwarming, en dan waait het dus letterlijk onze kant op (luchtkwaliteit, allergieën, zelfs zonnepanelen die dichtslibben). En we blijven maar praten over klimaat alsof het een spreadsheet is, terwijl dit gewoon een rijdende reminder is: grenzen bestaan niet voor wind, nee nee.

In mijn tijd bij de KLM zag je dit soort stofmassa’s op de radar als een rare, “vuile” echo en dan wist je: daar wil je niet doorheen, niet omdat het hier straks als een zandmuur over de A2 rolt, maar omdat het voor luchtvaart en gezondheid wél degelijk gedoe geeft als het de verkeerde kant op waait. Die hele bron-discussie is prima, maar ondertussen zitten we in NL met steeds drogere lentes en boeren die het land kaal hebben liggen; dan hoeft er maar een paar dagen wind te staan en je hebt óók je eigen mini-stofstormpjes, alleen is dat minder spectaculair dan een Sahara-video dus daar hoor je niemand over. En zonnepanelen? die “pakken minder” klopt gewoon, niet alleen door Saharastof maar ook door pollen en bouwstof, misschien moeten we eens stoppen met elkaar afzeiken en gewoon accepteren dat lucht niet stopt bij een landsgrens en rommel altijd ergens neerdaalt.

Die “bron??”-reflex is prima, maar kijk dan ook ff naar hoe het hier wordt geteld: bij Saharastof mag NL onder de EU-luchtkwaliteitsregels een deel van die PM10 als “natural event” wegstrepen, dus je krijgt automatisch dat mensen langs elkaar heen praten over pieken en schuld. Gezondheidskundig maakt het je longen namelijk geen reet uit of het uit de Sahara komt of uit je houtkachel, alleen juridisch/beleidstechnisch wel. En ondertussen is het wél handig dat Copernicus/KNMI dit tegenwoordig best strak kan modelleren, dus het is echt niet alleen gevoel bij een enge video.

Die hele “bron??”-strijd is ook een beetje het verkeerde gevecht: of Saharastof 5% of 50% van een piek is, verandert niks aan het feit dat we onze luchtkwaliteit behandelen als een soort morele boekhouding. Paradoxaal genoeg geloven mensen pas dat lucht echt is als hun auto vies wordt, terwijl het juist die onzichtbare mix van verkeer/houtstook/ammoniak is die dag in dag uit aan je longen trekt. En ja, die video is spectaculair, maar wat zegt dit over ons dat we pas wakker schrikken van een woestijnmuur, niet van het saaie grijze gedoe dat we hier zelf 365 dagen bij elkaar stoken?

Iedereen zit te kibbelen over “komt het hier als Mad Max aan”, maar het echte punt is dat we Saharastof in NL vaak gewoon wegfilteren uit de metingen. RIVM/KNMI markeren die dagen als ‘natuurlijke bron’ en dan lijkt het alsof de luchtkwaliteit “meevalt”, terwijl jij gewoon dezelfde troep inademt en je panelen/auto net zo bruin zijn. Dus ja, bron-discussie prima, maar doe niet alsof het niks is omdat het administratief niet meetelt.