Verbazing over topman uitzendbureau in SBS-verkiezingsdebat: 'Dit gaat te ver'

250k neerleggen en dan gezellig als “gast-expert” vijf minuten zendtijd met logo erachter… kom op, dat is geen sponsoring meer, dat is toegang kopen tot het politieke podium. Enerzijds snap ik dat tv duur is en SBS geen liefdadigheid, anderzijds wordt het debat zo een soort arbeidsmarktbeurs waar bedrijven hun belang alvast mogen framen vóórdat politici überhaupt reageren. En die “redactionele onafhankelijkheid”-zin is precies waarom mensen afhaken: het kan best kloppen, maar het oogt als corporate capture en dat is al genoeg schade. Laat ze dan gewoon betalen zonder podiumplek, of zet er meteen óók een vakbond, een arbeidsinspecteur en een flexwerker naast, anders is het wel héél Randstad-randstad.

Nou ja, los van dat “invloed kopen”, het gaat er ook om dat SBS dan weer doet alsof het een neutraal debat is, terwijl je ondertussen gewoon reclame aan het maken bent voor flex en goedkoop personeel, en de kiezer denkt dat het allemaal journalistiek is, dat is toch gewoon misleiding hoor. Laat ze dan maar duidelijk “betaalde uitzending” erop zetten, net als bij Instagram, dan weet je tenminste waar je naar zit te kijken, toch.

Juridisch gezien zit de crux niet eens in dat logo, maar in die “gast-expert”-rol: als de sponsor ook inhoudelijk podium krijgt, ga je richting sluikreclame en oneigenlijke beïnvloeding, en dat is precies waar het CvdM in 2021 al op hamerde. Transparant “we hebben betaald” is leuk, maar de facto koop je dan agendering in een verkiezingscontext, en dat is net wat anders dan een billboard in de pauze. Benieuwd of SBS dit ook had gedaan als de sponsor een vakbond of een actiegroep was, want dan hoor je ineens heel snel dat het debat ‘neutraal’ moet blijven.

die uitzendtopman koopt geen “invloed”, die koopt gewoon bereik, net als elke adverteerder… alleen nu naast politici ipv tussen twee wasmiddelspots. zet er dan groot bij: sponsor, klaar, en laat ’m lekker in de reclame z’n praatje doen, want in een verkiezingsdebat hoort geen commerciële verkoper op het podium, punt.

als een sponsor ook nog “expert” mag uithangen in verkiezingstijd, dan is het gewoon belangenverstrengeling met een dasje om, ook al staat het netjes in de kleine lettertjes. laat die man dan in de reclame z’n verhaal doen en houd het debat schoon, want je kunt niet God en de Mammon dienen.

Ten eerste: dit is niet alleen “sponsoring”, dit is een vorm van campagnemateriaal inkopen zonder dat het onder de partijfinancieringsregels valt, lekker via de omroep om. Ten tweede: als je als bedrijf 250k kan aftikken en daarna als “expert” het frame mag zetten, dan krijgt de rijkste lobby gewoon een extra microfoon en de rest zoekt het uit, maar ok. maak dan gewoon één harde regel: geld mag, podiumplek nooit, klaar.

Wat mij opvalt: SBS doet alsof het om “productiekosten” gaat, maar een verkiezingsdebat is geen Formule 1-uitzending; als je 250k nodig hebt, heb je het format dus bewust opgeblazen en dán ga je de rekening bij het bedrijfsleven leggen. En taalkundig gezien is “gast-expert” hier gewoon een eufemisme voor sponsor met spreektijd; noem het dan ook zo, dan kan de kijker zelf beslissen of hij nog serieus wil luisteren.

die 250k is niet het probleem, dat is gewoon business voor SBS, maar zet dan wel een keiharde Chinese wall: sponsor betaalt en houdt z’n mond tijdens het debat, anders is het geen journalistiek product maar branded content in stropdas. en eerlijk: als partijen zo bang zijn voor “invloed”, ga dan gewoon niet naar commerciële zenders of regel één publiek debat via NPO met vaste spelregels, klaar.