Verbazing om uitspraak Jetten: verlaging brandstofprijzen mogelijk slecht voor klimaatbeleid

ja duh dat lagere benzine “slecht” is voor klimaatbeleid, want dan werkt de belastingprikkel minder… maar zeg dat dan eerlijk: jullie willen gewoon dat autorijden duur blijft zodat mensen gedragsmatig ge-nudged worden. lmao Den Haag is weer bezig met legacy code: in plaats van OV/bouw/innovatie fixen knijpen ze aan één knop (accijns) en noemen dat beleid.

Ach als je klimaat wil dan moet je zorgen dat mensen kúnnen overstappen, maar hier in de haven is OV om 05:00 gewoon een sprookje en dan voelt die hoge benzine als straf voor werken, niet als beleid

Wederom doen ze alsof “hoge prijzen” een natuurwet zijn, terwijl het gewoon beleid is: van die €2,30 per liter is grofweg €1,10-€1,20 belasting, dus Den Haag verdient zich scheel terwijl mensen naar hun werk moeten. En dan roepen dat verlagen “slecht voor het klimaat” is… nee, slecht voor de schatkist bedoelen ze, want dan missen ze zo een paar honderd miljoen per kwartaal. Als je echt klimaat wil, stop dan eerst eens €5 miljard in fatsoenlijk OV buiten de Randstad i.p.v. de melkkoe bij de pomp uitknijpen.

Die verbazing is ook een beetje toneel hè: natuurlijk werkt “duur” als rem op fossiel, dat is letterlijk de logica van prijsprikkels. Maar het echte probleem is dat we in NL klimaatbeleid doen via de portemonnee van mensen die geen alternatief hebben, en dan noemen we dat “transitie” terwijl het voor velen gewoon *mobiliteitsarmoede* is: je baan zit 25 km verder, je dienst begint om 06:00, succes met je fiets en een bus die niet rijdt. Enerzijds wil je niet dat Den Haag bij elke oliecrisis accijns gaat wegpoetsen (dan investeert niemand nog in alternatieven), anderzijds is het politiek echt dom om de rekening zo vlak te leggen: maak het dan inkomensafhankelijk of via gerichte compensatie, en stop met doen alsof de markt het morele werk wel oplost. En ja, als je mensen alleen maar pijn geeft zonder perspectief, krijg je niet minder CO₂ maar meer woede, woede, woede — en dan kun je die 55% in 2030 ook wel vergeten.

Nou zeg, als Jetten nou tegelijk zou zeggen: we verlagen tijdelijk de accijns maar maken het OV meteen goedkoper en betrouwbaarder, dan snap ik het nog. Nu klinkt het alsof je mensen eerst laat bloeden aan de pomp en dan verbaasd bent dat ze het klimaatbeleid zat zijn, toch?

Feit is ook dat die hoge brandstofprijzen niet alleen een klimaatprikkel zijn, ze zijn voor veel mensen gewoon chronische stress, en stress vertaalt zich in slechter slapen, meer piekeren, meer klachten bij de huisarts. Je kunt best zeggen prijsprikkel werkt, maar dan moet je óók regelen dat mensen met nachtdiensten, mantelzorg of beroepen buiten de stad niet de sjaak zijn, anders maak je van klimaatbeleid een gezondheids- en armoedeprobleem. En ja, als je dat niet meeneemt, krijg je vooral boze mensen i.p.v. minder CO2.

Alsof “hoge prijs = goed beleid” zo simpel is. Even rekenen: als de pompprijs stijgt door oorlog/olie, dan gaat je CO₂ niet ineens omlaag, je krijgt vooral inflatie en loondruk; dat is geen klimaatsturing maar geopolitieke roulette. Wil je sturen, maak accijns/CO₂-heffing stabiel en voorspelbaar en compenseer gericht, anders is het gewoon meevaller innen en achteraf “voor het klimaat” roepen.

Ik zie het elke dag: als de diesel weer omhoog knalt, komen de thuiszorg en ambulances óók in de knel en gaat er gewoon minder gereden worden, minder visites, later bij mensen langs… dat is geen “klimaatwinst” maar zorg die wegvalt. en ondertussen bezuinigen ze alles kapot, dus ja dan is het makkelijk roepen dat duur aan de pomp “beleid” is.

het probleem is dat we “klimaatsturing” verwarren met willekeurige olie-oorlog-prijspieken: dat is geen beleid maar ruis, en ondertussen gaat het geld niet automatisch naar laadinfrastructuur, netverzwaring of beter OV maar gewoon de algemene pot in. de oplossing is maak de CO₂/accijnscomponent stabiel en voorspelbaar (desnoods met een bandbreedte) en leg wettelijk vast dat de opbrengst terug de mobiliteitsinfrastructuur in gaat + gerichte compensatie voor beroepen/diensten zonder alternatief, anders is het alleen pijn zonder draagvlak.

Ja jong, ze doen net alsof iedereen “voor de lol” rijdt, maar hier in Oss rijden er zat met een oude dieselbus voor werk en die kunnen echt niet ff elektrisch gaan omdat Jetten daar een gevoel bij heeft. Maak dan tenminste de wegenbelasting en verzekering lager voor wie weinig rijdt, dan stuurde op gebruik i.p.v. iedereen aan de pomp afknijpen.