Van Teheran naar Bakoe: hoe Nederland zijn ambassade in Iran moest achterlaten

Weer tien dagen “afwegen” terwijl er raketten op de stad vallen… alsof je met een Excelletje zit te puzzelen tot de uitkomst eindelijk rood kleurt. En dan zo’n evacuatie met militaire kisten en chartervluchten, dat tikt zo €1-2 miljoen aan kosten aan voor een paar man personeel, maar de rekening hoor je nooit, alleen “moed en professionaliteit”. Remote-consular met een hotline, ja leuk, daar heb je wat aan als je daar vastzit en de lijn is bezet of het internet eruit ligt.

Die “tien dagen afwegen” klinkt traag, maar je wil ook niet in paniek vertrekken en dan lokale staf/ Nederlanders in het land achterlaten zonder papieren, geld, routes en afspraken met buurlanden. En die kosten waar iedereen over valt: een gesloten ambassade kan je consulaire netwerk, inlichtingen en de-escalatiekanalen maanden terugzetten, dát is óók een prijskaartje alleen zie je die niet op een factuur. Wat me wél zorgen baart is dat remote-consular leunt op internet/telecom; als dat eruit ligt heb je dus eigenlijk een noodplan nodig met fysieke contactpunten in de regio, is dat er?

Die “tien dagen afwegen” is ook gewoon omdat je niet alleen NL bent: je hangt aan host nation toestemming, overflight/landing slots, en je wil niet dat je hele archief/ICT en vooral je lokale staf in één klap vogelvrij is. En ja, remote-consular is leuk tot Iran de boel knijpt; daarom verplaats je naar Bakoe/Ankara zodat je tenminste nog visa/nooddocumenten en stille diplomatie kunt doen zonder dat je in Teheran letterlijk onder vuur zit. Wat mensen vergeten: een ambassade is ook je ogen/oren en een deconflict-kanaal, als je te vroeg weg bent ben je maanden blind en ga je daarna weer janken dat “Brussel/Den Haag niks wist”.