Van arbeidsconflict tot ruzie met de huisbaas: bij ‘Je goed recht’ in Rotterdam kan iedereen rechtshulp krijgen – maar zulke initiatieven zijn zeldzaam

Juridisch gezien is dit gewoon postcoderecht: in Rotterdam een filantroop en drie loketten, in Drenthe/Zeeland nul en dan mag je “zelfredzaam” zijn. De vraag is waarom de overheid de eerste lijn niet structureel inkoopt zoals huisartsenzorg, i.p.v. het aan vrijwilligers en incidentele potjes over te laten. En ja, die simpele brief aan de gemeente scheelt meteen maanden ellende, mits er überhaupt iemand is die ’m opstelt.

Dat “één op de twaalf problemen leidt tot geen actie” is echt bizar als je bedenkt hoeveel ellende je voorkomt met 20 minuten hulp bij een brief of bezwaar. En het gaat niet alleen om geld voor advocaten, maar om taal/overzicht: brieven van gemeente/uwv zijn soms gewoon onleesbaar, dan haken mensen af en lopen schulden en stress op (met weer extra zorgkosten). Waarom is dit niet gewoon standaard in elke gemeente, net als schuldhulp, in plaats van hopen op een rijke sponsor in Rotterdam?

Nee hè, ge moet dus eerst ruzie krijgen met uw baas of huisbaas en dan maar hopen dat ge toevallig in de goeie stad woont voor hulp… in Oss sturen ze u van loket naar loket en overal “vul dit formulier online in”, en als ge nie handig bent met DigiD dan sta je gewoon met lege handen. Maak dat gewoon simpel: in elk gemeentehuis 1 balie waar iemand meteen mee belt/schrijft, klaar.

Feit is dat dit soort juridische stress mensen ook letterlijk ziek maakt, slapeloosheid, paniek, hoge bloeddruk, en dan zitten wij in de huisartsenpraktijk weer te puzzelen terwijl de oorzaak gewoon een brief van de gemeente of een huisbaas is. Als er overal een laagdrempelig jurist naast schuldhulp en wijkteam zat, scheelt dat niet alleen ellende maar ook zorgkosten, nu is het echt geluk hebben met je postcode. En die schimmelzaken, daar kun je nog zo veel puffers voor geven, als de woning niet aangepakt wordt blijf je dweilen met de kraan open.

Leuk dat Rotterdam weer als lichtend voorbeeld wordt opgevoerd, maar wie checkt eigenlijk of zo’n “Je goed recht” ook echt onafhankelijk kan prikken in gemeentebeleid als de gemeente tegelijk opdrachtgever/partner is? En dat WODC-cijfer 1 op 12: gaat dat over álle juridische problemen of alleen die in surveys worden herkend als “juridisch” (want veel mensen zien een UWV-brief gewoon als pech)? Ben ook benieuwd wat Marijnissen nu concreet wil: wettelijke plicht voor gemeenten met minimumbezetting, of weer een subsidieregeling waar Drenthe alsnog naast grijpt omdat niemand de aanvraag kan schrijven… bron/plan graag.

Ik heb genoeg van de wereld gezien om te weten dat dit niet alleen “te weinig loketten” is, maar vooral een overheid die z’n eigen brieven en regels zó ingewikkeld maakt dat je zonder jurist al 1-0 achter staat, en dan roepen ze daarna dat mensen “niet reageren” of “niet meewerken”. En dat filantroop-gedoe is leuk voor de PR, maar het is toch van de zotte dat je basisrecht op een fatsoenlijk bezwaar of een huurbrief afhangt van een rijke familie of een paar bevlogen vrijwilligers; maak die communicatie gewoon mensentaal en zet bij elke gemeente iemand neer die meteen belt en schrijft, scheelt een berg ellende én al dat gedoe bij wijkteams, huisartsen en schuldhulp. In mijn tijd bij de KLM had je checklists en duidelijke procedures omdat fouten duur zijn, maar bij de gemeente lijkt het soms alsof ze expres vaag blijven zodat jij het wel opgeeft...