Utrecht stoot Noord-Holland van troon als provincie met hoogste WOZ-waarde

Utrecht boven Noord-Holland, ja logisch: als je een bezemkast naast de A2 “instapklaar” noemt en er 5 ton op plakt, tikt de WOZ vanzelf door. Wat mij opvalt is dat iedereen doet alsof dit een soort provinciale wedstrijd is, terwijl het vooral betekent dat starters nóg langer bij hun ouders mogen blijven wonen; gefeliciteerd met je papieren rijkdom…

WOZ-records vieren alsof je kampioen bent, maar goed het enige wat Utrecht hiermee wint is hogere OZB, duurdere erfpacht/huur die “mee-indexeert” en nóg meer mensen die elke ochtend in een fileslalom naar de Randstad moeten omdat wonen daar alleen lukt als je al een huis hébt.

WOZ “omhoog” is gewoon een beleidskeuze: jaren schaarste managen i.p.v. bouwen, beleggers/ontwikkelaars alle ruimte geven en dan verbaasd doen dat Utrecht een soort asset class wordt. En ondertussen mogen huurders via puntensysteem/“markthuur” meebetalen aan die papieren bubbel — oh ja want de markt regelt het… voor wie al bezit.

Leuk dat “Utrecht wint”, maar even rekenen: provinciegemiddelde WOZ zegt vooral dat je een paar dure uitschieters (stad + De Bilt/Zeist) hebt en veel minder goedkope hoeken dan Noord-Holland met z’n Kop. En WOZ is geen marktprijs hè, het is een modelletje van de gemeente; als de vergelijkingsset krap is, schiet dat ding ook lekker door. Volgende week weer verontwaardigd doen over OZB en waterschapslasten zeker…

Alsof Utrecht “wint”, terwijl dit vooral laat zien hoe scheef de ruimtelijke ordening is: je propt banen en voorzieningen in een paar knooppunten en daarna verbaasd doen dat de grondprijs explodeert. En dan gaan we weer symptoombestrijden met opkoopbescherming hier, tijdelijke huurplafonds daar, maar de harde keuze (bouwen, verdichten, OV doortrekken) blijft politiek giftig. Grappige is: in Brussel heet dat gewoon proportionaliteit vs. symboolbeleid, maar hier verkopen we het als provinciale topsport.

Ik heb genoeg van de wereld gezien en overal is het hetzelfde liedje: als je wonen behandelt als spaarrekening krijg je dit soort “records”, maar in NL gooien we er nog een extra saus overheen met eindeloze regels, bezwaarprocedures en een overheid die eerst schaarste creëert en daarna verbaasd is dat de WOZ explodeert. En dat provinciegemiddelde zegt mij vooral dat Utrecht klein is en vol zit met forenzen die per se “centraal” willen wonen, terwijl Noord-Holland nog gewoon een hele Kop heeft waar je niet voor elke vierkante meter de hoofdprijs betaalt. Straks weer huilen over OZB en waterschapslasten, maar intussen stemmen dezelfde mensen elke nieuwbouwlocatie weg omdat het uitzicht op een weiland heilig is, tja…

WOZ is ook gewoon een momentopname met een peildatum (1 jan), dus die “Utrecht op 1” kan net zo goed een na-ijleffect zijn van de prijsstijgingen van vorig jaar terwijl de markt inmiddels afkoelt. En provinciegemiddelden zijn tricky: Utrecht is klein en super stedelijk, Noord-Holland heeft enorme stukken met lagere prijzen, dus je vergelijkt appels met een hele fruitmand. Benieuwd hoeveel van dit verschil puur komt door samenstelling (meer appartementen/nieuwbouw) vs echte prijsstijging per m²?

Ach noem het maar “Utrecht op 1”, maar de enige die echt juicht is de gemeente met z’n OZB en de notaris met z’n factuur, de rest betaalt zich scheel voor hetzelfde rijtjeshuis met minder tuin dan een stoeptegel

Die provincieranking is vooral een datavisualisatie-fail: je gooit Utrecht (klein, bijna overal “Randstad-gevoel”) in één bak en doet alsof dat vergelijkbaar is met Noord-Holland met z’n hele Kop en West-Friesland. En ondertussen gebruikt de overheid die WOZ wél als harde knop voor belastingen en soms zelfs huur/leningen, dus het is een modelletje dat je portemonnee bestuurt zonder dat je ergens een “dit klopt niet”-knop hebt, lekkere UX weer.

In de praktijk merk je hier vooral de bijvangst: zodra de WOZ omhoog knalt gaan ook dingen als gemeentelijke heffingen en het eigenwoningforfait mee, terwijl je salaris echt niet “Utrecht-proof” meestijgt. En als je dan bezwaar maakt ben je weken verder met modelwaardes en referentiewoningen die totaal niet op jouw huis lijken, succes ermee.