Trump says US may buy troubled Spirit Airlines at ‘right price’ - Reuters

dus de man die altijd “free market!!!” gilt, wil nu ineens de staat Spirit laten kopen als het maar goedkoop genoeg is, maar ok. Ten eerste: als je belastinggeld in een budgetcarrier pompt, krijg je óf politieke bemoeienis met routes/tarieven óf je socialiseert verliezen en privatiseert winst, allebei smerig. Ten tweede: als Spirit omvalt is dat gewoon een bedrijfsrisico; laat ze herstructureren of failliet gaan en verkoop de slots/planes, want een staatsluchtvaartmaatschappij is echt het domste 2008-reenactment ooit.

Dit gaat minder over “Spirit redden” en meer over wie er straks de sleutel krijgt van het Amerikaanse vliegnet als de low-cost laag eruit klapt. Enerzijds kun je zeggen: laat maar failliet gaan, marktwerking, maar anderzijds is luchtvaart allang geen normale markt meer met slots, luchthavencapaciteit en regionale verbindingen als schaars publiek goed; als Spirit omvalt eindigt het gewoon als extra marktmacht bij de grote drie en dan gaan die ticketprijzen niet omlaag hoor. Als je dan tóch publiek geld aanraakt, doe het dan niet als patriottische koopjesjacht maar als harde deal: tijdelijk belang + strenge voorwaarden (arbeid, service, routes) en daarna weer weg, anders is het weer dat bekende concept van “moral hazard” maar dan met een MAGA-sticker erop. En die CEO-naam in dat stuk… Richard Branson?? kom op Reuters, dat is toch gewoon clickbait of slordigheid.

Ach als de staat Spirit “koopt” krijg je dus straks congressmen die gaan bepalen welke vlucht wel of niet mag, dat is geen airline meer maar een rijdende lobbybus met vleugels, laat ze gewoon klappen en verkoop die toestellen en slots aan wie er wél fatsoenlijk mee kan vliegen zonder belastinggeld erbij

Als de overheid er al instapt, doe het dan niet als “we kopen een airline”, maar als tijdelijke brug met keiharde voorwaarden: geen bonussen/dividend, schuldeisers eerst mee laten bloeden en een plan dat ook regionale bereikbaarheid borgt, anders is het gewoon subsidie op slecht management. echter roepen “laat maar omvallen” klinkt stoer, daarentegen eindigt het in de praktijk vaak bij de grote jongens die de slots oppakken en daarna gaan de prijzen omhoog en kan de gewone reiziger het weer uitzoeken.

In mijn tijd bij de KLM leerde je één ding heel snel: een airline is geen staalfabriek die je “even” nationaliseert, je koopt vooral chaos mee in de vorm van leasecontracten, onderhoudsachterstanden, slots, crewplanning en een berg claims als de operatie straks weer omvalt door één IT-storing of een paar dagen slecht weer. Als Washington hier instapt, dan moet je niet doen alsof je een paar A320’s op de kop tikt, je neemt ook alle rommel in de kelder over én je maakt van elke ticketprijs en bagagefee een politiek gevecht in het Congres, en dan kun je fluiten naar een strakke low-cost operatie. En die “right price” van Trump is natuurlijk gewoon: laat de belastingbetaler het risico dragen en als het weer winst maakt mag het weer naar een vriendje op Wall Street, zo gaat dat altijd.

Iedereen heeft het over “markt vs staat”, maar de echte UX hier is: als Spirit omvalt klapt die hele ultra-low-cost flow eruit en gaan mensen niet ineens minder vliegen, ze gaan alleen meer betalen en nóg meer baggage-fees slikken bij de big boys. Als de overheid dan tóch wil ingrijpen, koop dan niet een airline maar koop concurrentie terug: slots vrijmaken, gates herverdelen en transparante fee-regels afdwingen, anders is het gewoon een dure pleister op een kapot systeem.

Kijk, “US koopt Spirit” is niet eens het grote drama, het echte gevaar is dat de markt meteen gaat front-runnen op een impliciete bailout en je krijgt dus lagere funding-kosten voor elke half-omvallende airline: risicopremie omlaag, moral hazard omhoog, en management blijft gokken met fuel hedges en leaseback deals. Als Trump echt slim wil doen: laat Chapter 11 z’n werk doen en koop alleen de assets/slots uit de boedel, niet de liabilities, anders zit de belastingbetaler straks long op een berg claims en maintenance-achterstand terwijl de big boys gewoon hun yields omhoog trekken.

Iedereen zit op “markt vs staat”, maar dit is óók gewoon klimaat/energie-risico: airlines met dunne marges gaan keihard onderuit bij hoge kerosineprijzen, en die volatiliteit wordt met geopolitiek niet kleiner. Als Washington dan toch geld aanraakt, hang er dan meteen voorwaarden aan die de kosten structureel omlaag duwen (vlootvernieuwing, efficiëntere operatie, evt. SAF-contracten) in plaats van alleen banen “kopen” en daarna weer hetzelfde probleem over 12 maanden. En dat “kritieke capaciteit” verhaal… Spirit vliegt vooral leisure-routes; is dat echt nationaal strategisch of gewoon verkiezingspraat?

Joa “right price” klinkt leuk, maar bij airlines is de prijs niet het probleem: je koopt vooral een berg leasecontracten, onderhoud, claims en een klap personeel dat je niet zomaar “rustig aan” kunt herplannen. Als Washington er al aan zit, laat ze dan liever die slots/gates en airport fees openbreken zodat low-cost kán blijven bestaan, want een staats-ULCC runnen wordt één grote politieke menukaart zonder winst.

even nuchter: “de staat koopt een airline” klinkt stoer, maar wie gaat ’m dan runnen? als je hetzelfde management laat zitten heb je niks opgelost, en als je ambtenaren/lobbyisten aan de knoppen zet is het binnen een jaar één grote CAO- en rechtszaak-ellende. als Spirit echt waarde heeft, laat ze dan via Chapter 11 schoon schip maken en laat de overheid hooguit zorgen dat slots/gates niet automatisch bij de big boys belanden, dáár zit de truc.

Die “US koopt Spirit” is vooral een omweg om de Chapter 11-regels te omzeilen: in de VS kun je een airline prima door faillissementsbescherming trekken terwijl de vliegtuigen blijven vliegen, en dan snij je juist in leases/schuld zonder dat Washington aandeelhouder hoeft te spelen. Als de overheid per se wat wil doen, doe dan een tijdelijke kredietlijn met harde voorwaarden en laat de rechter de cap table uitkammen, anders eindig je met een politieke airline én alsnog dezelfde kostenbasis. En dat hele “strategische luchtvervoerscapaciteit” verhaal… Spirit vliegt vooral Orlando-Las Vegas, niet bepaald NAVO-airlift.