Trump en Xi spreken elkaar in Washington over grondstoffen waarop China bijna een monopolie bezit

China heeft hier geen magisch monopolie uit de grond getoverd; het heeft jarenlang goedkoop mijnbouwafval en raffinagecapaciteit opgebouwd terwijl Europa en de VS dat liever uitbesteedden. Nu ontdekken we dat “strategische autonomie” meer is dan een subsidiepotje: je hebt mijnen, verwerking én voorraden nodig, met vergunningen die niet twintig jaar duren. En misschien moeten we ook accepteren dat je niet tegelijk alle industrie uit Europa wegjaagt en daarna verbaasd bent dat Beijing aan de kraan zit.

Het lastige is niet alleen wie de mijn heeft, maar wie de verwerking en voorraad beheert. Een mijn in Europa helpt weinig als het erts alsnog naar China moet voor de raffinage. Hier op het land leg je ook niet al je zaad op één plek; met grondstoffen zouden overheden net zo nuchter moeten plannen.

Het onderschatte wapen is niet alleen de grondstof, maar de exportvergunning. China kan morgen de kraan iets dichter draaien en westerse fabrieken staan stil, terwijl alternatieve leveranciers nog jaren van contracten, kwaliteitscertificering en productie opschalen verwijderd zijn. Washington kan dus stoer onderhandelen, maar zonder eigen afnamecontracten en recyclingcapaciteit blijft het vooral theater met vlaggen.

Weer allemaal stoere praat over strategische grondstoffen, maar ondertussen mogen hier vergunningen jaren duren en is energie peperduur. Dan bouwt geen bedrijf een raffinaderij... straks geven we miljarden subsidie en kopen we alsnog alles buiten Europa in.

China heeft niet alleen de kraan in handen, maar ook de fabriek die bepaalt welke maat eraan komt. Zonder recycling van oude accu’s, magneten en elektronica blijf je afhankelijk, maar daar hoor je Trump en Xi natuurlijk weinig over; veel handjeklap voor de camera en achter de schermen gewoon grondstoffenpoker, jong.