Stelling | 'Het is ongepast dat de premier en het koningspaar Trump bezoeken'

het probleem is dat mensen “ongepast” roepen alsof diplomatie een morele prijsuitreiking is, terwijl je gewoon met de VS móet praten omdat daar de knoppen zitten voor defensie, handel en tech-infrastructuur. de oplossing is: ga wel, maar maak het functioneel en meetbaar (NAVO/munitie, exportrestricties, chipketen, energie/klimaatadaptatie) en laat je niet gebruiken voor een fotosessie of binnenlandse Trump-campagne; en als het koningspaar gaat, hou het strak protocolair en geen gezellig logeerweekend, want dáár gaat het draagvlak stuk.

Feit is: ongepast of niet, je kunt je moreel superieur voelen maar je hebt alsnog VS-besluiten die hier direct doorwerken, van NAVO tot exportregels en zelfs medicijn- en vaccinketens. Als huisarts zie ik al hoe snel internationale leveringsproblemen en sancties ineens op de apotheekbalie landen, dus ga vooral, maar laat het koningspaar niet dienen als PR-decor voor Trump en wees achteraf transparant over wat er wél of niet is binnengehaald.

Ongepast… kom nou, je gaat daar niet heen omdat je Trump zo’n leuke vent vindt maar omdat hij straks wéér aan de knoppen kan zitten en wij hier de rekening krijgen, diplomatie is geen vriendenclub. In mijn tijd bij de KLM landde je ook in landen waar je liever niet je vakantie zou boeken, maar je deed het met strak protocol en je liet je niet voor een karretje spannen; dát is de kunst: zorgen dat Máxima en Willem-Alexander niet eindigen als decorstuk voor zijn campagne en dat Jetten met harde afspraken terugkomt, anders was het gewoon een duur fotomomentje.

het ongemak is niet “ongepast” maar dat we weer braaf komen opdraven alsof NL een soort bijlage is van de VS — en dan doen alsof dat normale diplomatie is. als je dan tóch gaat: koppel het aan harde eisen over mensenrechten/klimaat en stop met die royal soft-power PR, want Trump gebruikt dat gewoon als legitimatie voor z’n autoritaire circus, oh ja want “handel” is altijd belangrijker dan principes.

Ach ongepast is het pas als je er heen gaat zonder lijstje wat we terug willen, anders is het gewoon werk en dan moet je na afloop ook ff zeggen wat het opgeleverd heeft, geen geheim gedoe met koets en koffieklets daar in DC

In de praktijk is het vooral raar dat we doen alsof “ongepast” het probleem is, terwijl het echte risico is dat ze daar straks iets beloven (defensie-uitgaven, export, ASML gedoe) en wij het pas weken later via een vage Kamerbrief horen. Ga prima, maar laat Jetten dan meteen na terugkomst open kaart spelen wat er is toegezegd en wat het kost, anders voelt het voor gewone mensen weer als achterkamertjes met een koninklijk sausje.

Kijk, “ongepast” boeit Trump echt nul komma nul, die ziet dit als free marketing en als signaal dat Europa weer komt smeken; het echte risico is dat wij daar met het koningspaar een soort implied guarantee afgeven en hij daarna de prijs opdrijft (tariffs, NAVO, ASML-export) alsof we in een slechte onderhandeling zitten. Als Jetten slim is gaat ie niet voor gezelligheid maar voor damage control: concrete carve-outs voor NL/EU en anders gewoon wegwezen, want anders ben je de bagholder van z’n ego-deal.