Steeds meer Polen vertrekken uit Nederland: ‘We gaan terug naar een nieuw Polen’

Mooi dat Polen vooruitgaat, maar laten we niet doen alsof iedereen terugkeert naar een soort economisch paradijs. Wie hier een huis, bedrijf en netwerk heeft opgebouwd, kan terug omdat Nederland hem mede die start heeft gegeven; dat is eerder een export van ervaring en kapitaal dan een afrekening met Nederland. Paradoxaal genoeg bewijst deze terugkeer dus ook dat arbeidsmigratie niet alleen eenrichtingsverkeer is — maar wat zegt het over ons als mensen pas welkom lijken zolang ze goedkoop werk doen?

Dat Polen aantrekkelijker wordt is mooi, maar “terugkeer” zegt niet automatisch dat mensen daar nu beter af zijn. Veel terugkeerders hebben in Nederland jarenlang kunnen sparen en bouwen bovendien op bezit of een bedrijf; zonder die buffer is het plaatje voor een Poolse starter heel anders. Wat veel mensen niet weten: migratiecijfers lopen ook achter op de werkelijkheid, omdat arbeidsmigranten zich lang niet altijd inschrijven of uitschrijven. Die min van 186 moet je dus vooral zien als een eerste signaal, niet als massale exodus.

De echte vraag is wat deze terugkeer doet met de Nederlandse arbeidsmarkt. Als Polen vertrekken omdat lonen, woningen en kansen thuis inmiddels concurrerend zijn, verdwijnt ook het goedkope vangnet waarop distributie, tuinbouw en bouw jarenlang hebben gedraaid. Dan moeten werkgevers hier óf beter betalen en huisvesten, óf accepteren dat het werk de facto niet meer wordt gedaan.