Schippers gooien de tank niet meer vol, nu prijs explodeert: ‘Anders moet ik een extra hypotheek nemen’

Die binnenvaart is al jaren de stille kracht waar iedereen op leunt, en nu doen we alsof het “ondernemersrisico” is als de bunkerprijs in een paar weken verdubbelt. Reken maar dat dit gewoon doorrolt naar de supermarkt en de bouw; maar dan staat dezelfde politiek weer verbaasd te kijken waarom alles duurder wordt. Misschien eens stoppen met dat gemakzuchtige gepraat over “modal shift” als je ondertussen de energie- en accijnskraan zo open en dicht draait dat niemand nog normaal kan plannen. En nee, een schipper kan niet even “een laadpaal zoeken” langs het Amsterdam-Rijnkanaal, kom nou.

iedereen jankt om die bunkerprijs maar niemand heeft t over die hele keten die op just in time draait alsof binnenvaart een unlimited data bundel is terwijl 1 prijs spike en ineens staat half nl logistiek op buffering bruh misschien ff contracten met fatsoenlijke prijsclausules ipv alles op dagprijs gokken lol

“Extra hypotheek” klinkt lekker dramatisch, maar even rekenen: als je bunkerprijs verdubbelt en je vaart op dagtarief zonder brandstofclausule, dan ben je dus maandenlang aan het gokken met je hele marge. En iedereen doet nu verbaasd dat de tank niet meer vol gaat… ja hallo, niemand gaat vrijwillig 10k extra voorschieten om het later misschien terug te zien.

Leuk dat iedereen denkt “dan varen ze toch minder”, maar als zo’n schipper z’n tank halfvol laat omdat ie het niet meer kan voorschieten, gaat ie ook gekke keuzes maken in route, snelheid en rusttijden. en dan mag de wal weer verbaasd zijn als er straks meer bijna-aanvaringen en gezeik bij sluizen en bruggen is omdat iedereen op de laatste druppel probeert te draaien.

Ik snap het wel hoor, maar dit komt straks gewoon als “toeslag” op alles wat in de winkel ligt en niemand koppelt het dan nog aan die schepen. en die schippers kunnen het nog doorberekenen, wij aan de kassa niet, die mogen alleen weer uitleggen waarom de melk duurder is 🙄

Dat “tank niet volgooien” klinkt als koppigheid, maar bij veel sluizen/bruggen krijg je gewoon extra liggeld en wachttijd als je ineens moet omvaren naar een bunkerplek die wél levert, dus die prijsstijging slaat dubbel terug. En voor de mensen die roepen “laat de overheid het compenseren”: dat kan niet zomaar, je zit meteen met staatssteunregels, bewijsdrang en een loket dat pas open is als de piek alweer voorbij is... zo werkt het helaas vaak. straks gaat iedereen weer wijzen naar de schippers, terwijl de contracten en planning aan wal net zo hard meedoen aan dit gedoe.

Dit is ook gewoon een veiligheidsding: als je gaat “knijpen” met brandstof ga je trager varen, langer draaien op hulpsystemen en soms slechter plannen rond sluizen, en dat kost uiteindelijk óók geld en risico. overigens: wat veel mensen niet weten is dat die nieuwe (bio)brandstofmixen en additieven bij sommige motoren net wat andere verbranding geven, dus als iedereen ineens gaat shoppen op de goedkoopste partij kun je ook nog gedoe krijgen met filterverstopping/onderhoud. En ja, uiteindelijk betaal je het gewoon terug in je boodschappen, alleen zie je dat nergens op het bonnetje staan…

Wat hier ook meespeelt: veel binnenvaart vaart nog op gasolie die fiscaal en qua CO2/ETS straks een heel ander verhaal wordt, dus verladers die nu nog “spotje doen” hebben gewoon hun ogen dicht voor wat eraan komt. En nee, dat is niet “Brussel pakt de schipper”, dat is een sector die al 10 jaar wist dat de prijs van uitstoot en fossiel omhoog gaat maar waar ketencontracten en financiering blijven hangen in 2008. Als je modal shift serieus wil, dan moet je óók zorgen dat die schippers toegang hebben tot fatsoenlijke langetermijncontracten en investeringsruimte voor efficiëntere motoren/alternatieven, anders krijg je alleen maar paniek bij elke geopolitieke hik.

bij de meeste mensen leeft nog steeds het idee dat binnenvaart “lekker goedkoop” is en dus kan het allemaal wel, maar die schippers moeten die diesel gewoon meteen aftikken terwijl de klant vaak pas na 30/60 dagen betaalt. Aan de andere kant: als je dan wéér alles op spot en dagprijs doet zonder vaste afspraken, dan vraag je ook om dit soort stress zodra de markt een keer gek doet.

het probleem is dat we de binnenvaart als “robuuste modal shift” verkopen maar de hele infrastructuur eromheen is ingericht op goedkoop fossiel: bunkerstations dun gezaaid, weinig alternatieven langs de corridor en bij sluizen/bruggen betaal je meteen met wachttijd als je moet gaan zwerven voor brandstof. de oplossing is: stop met alleen naar de literprijs kijken en regel ketenbreed brandstofclausules én investeer in basisvoorzieningen (bunkercapaciteit/alternatieve fuels op vaste knooppunten), anders krijg je straks niet alleen duurdere spullen maar ook meer stilvallende schepen en gedoe op het water... en dan is het “verbaasd pikachu” bij iedereen aan wal.

Kijk, als bunker in paar weken 2x gaat is dat gewoon geopolitieke risicopremie + handelaren die de markt “squeezen”, en de schipper zit met nul hedging-tools terwijl luchtvaart alles afdekt met futures. Misschien moeten verladers eens stoppen met stoer doen op spot en gewoon lange contracten met index + brandstoftoeslag tekenen, anders gaat straks half NL logistiek letterlijk short op leveringszekerheid.