RTL Nieuwspanel: 'Vluchtelingen welkom, spreidingswet prima, afgewezen asielzoekers sneller uitzetten'

nieuwspanel zegt eigenlijk: ja kom maar binnen maar alleen als we daarna niet hoeven te kijken naar de rotzooi erna, prima, maar “sneller uitzetten” lukt pas als je ook echt deals hebt met landen die mensen terugnemen en dat is nu gewoon een excelwensje dus succes ermee bestaatniet

die cijfers zijn helemaal niet “tegenstrijdig”, dat is gewoon gezond verstand: mensen hebben best medelijden met échte oorlogsvluchtelingen, maar willen niet dat het systeem een opvanghuis wordt voor iedereen die na een afwijzing alsnog jaren blijft hangen en de buurt ermee opzadelt. En die spreidingswet… tja, Den Haag duwt het naar gemeenten omdat ze zelf geen regie durven te pakken op instroom én terugkeer, dus krijg je overal kleine brandjes en dan noemen ze het “draagvlak” als het nét boven de 50% zit. In mijn tijd bij de KLM was het simpel: als je geen landingsrechten hebt, ga je niet vliegen; als je geen terugname-deals en identiteitsvaststelling op orde hebt, is “sneller uitzetten” gewoon een slogan voor op tv.

Die peiling is vooral “feelgood input, hard execution later”. Simpel: sneller uitzetten is geen mening maar een procesprobleem — identiteit vaststellen, dossiers compleet, opvang/handhaving, vlucht regelen, en ja: als iemand 5 jaar kan procederen omdat elke stap faalt op data/administratie, dan win je nul met een spreidingswet. Fix je keten end-to-end zoals een production pipeline: één eigenaar, SLA’s, realtime status, en stop met 17 loketten die elkaar de ticketjes doorschuiven.

Die cijfers zijn niet “tegenstrijdig”, ze laten gewoon zien dat mensen moreel willen deugen én tegelijk niet de rekening willen betalen van een systeem dat z’n eigen eindpunt niet durft te organiseren. “Welkom” is een gevoel, “sneller uitzetten” is een staatskundige spier die we al jaren niet trainen: identiteit, terugname, opvang, handhaving, rechters, alles los zand en dan verbaasd zijn dat het stroperig is. paradoxaal eigenlijk: we willen een humane rechtsstaat, maar we behandelen uitvoering als bijzaak en noemen de chaos daarna “draagvlakprobleem” alsof het weer is. Wat zegt dat over ons dat we politiek vooral peilen op intenties, terwijl de echte pijn zit in de saaie, harde logistiek?

Goh die percentages zeggen vooral: mensen willen best helpen, maar wel met regels die ook echt werken, toch? En dat “spreiden” is leuk op papier, maar als er geen huisartsplek, school en fatsoenlijke begeleiding is in zo’n gemeente dan krijg je vanzelf gedoe en dan is iedereen weer “tegen”.

Die 81/78% is niet eens zo “tegenstrijdig”, het laat vooral zien dat mensen onderscheid maken tussen bescherming (oorlog) en migratiebeleid (procedure = uitkomst accepteren). Alleen: “sneller uitzetten” botst keihard op een praktisch ding waar bijna niemand het over heeft: zonder papieren/ID en zonder terugname door herkomstlanden kun je juridisch én logistiek weinig, en dan blijft het bij stoere percentages. En die spreidingswet… als je opvanglocaties neerzet zonder huisartsplekken, schoolcapaciteit en OV, creëer je zelf de overlast waar je daarna harder op wil “handhaven”, hoe slim is dat?

Nee maar echt, die hele “achtertuin”-opmerking vind ik zo flauw altijd: opvang is geen hobbyproject van brave mensen maar gewoon een overheidstaak, net als dijken en brandweer. En als je die spreiding niet doet, krijg je dus precies die mega-locaties waar iedereen vervolgens over klaagt dat het uit de hand loopt, terwijl je ook gewoon kunt zorgen dat het normaal kleinschalig + met begeleiding en regels is.

Joa peilingen zijn sjön voor de borreltafel, maar niemand vraagt wat het kost in de wijk: als je mensen opvangt zonder werk/taal vanaf dag 1 en zonder echte handhaving op overlast, dan draait de lokale ondernemer en de buurt op voor de rommel en is het draagvlak zo weg, spreiden of niet. En “sneller uitzetten” roepen is makkelijk, maar begin dan eens met fatsoenlijke ID-checks en consequenties als iemand z’n papieren “kwijt” is, anders blijven we hier gezellig aanmodderen, rustig aan.

Die percentages zijn vooral één ding: mensen willen dat de staat weer *sturing sturing sturing* laat zien. Enerzijds gul voor wie echt bescherming nodig heeft, anderzijds ook gewoon consequent: een “nee” moet in de praktijk ook nee zijn, anders voelt de hele procedure als toneel en krijg je cynisme. Wat me wél stoort aan dit soort peilingen: iedereen praat over opvang en uitzetting, maar niemand over de bottleneck die het dagelijks laat ontsporen: woningnood en lokale voorzieningen, waardoor elk AZC meteen een strijd om schaarste wordt. Dan kun je “spreiden” roepen, maar zonder huizen, huisartsplekken en schoolcapaciteit is het gewoon spreiden van ellende en dan gaat het draagvlak vanzelf kelderen.

Men vergeet gemakkelijk dat peilingen altijd “ja” meten op het morele plaatje, en “nee” zodra het over uitvoering, overlast en kosten gaat; dat is geen tegenstrijdigheid maar een land dat zijn bestuur niet meer gelooft. Die spreidingswet is in feite een noodverband omdat Den Haag al twintig jaar geen structurele opvangcapaciteit durft te bouwen en elke crisis weer ad hoc hotels afhuurt. En sneller uitzetten? prima, maar zolang je iemands identiteit niet hard krijgt en herkomstlanden je uitlachen, blijft het stoere praat voor de bühne.

Die “achtertuin”-vraag is altijd zo’n goedkope morele valstrik, alsof opvang alleen kan als iedereen een caravanplek vrijmaakt. Wat veel mensen niet weten: draagvlak klapt meestal niet door aantallen maar door chaos in de uitvoering (lange wachttijden, geen dagbesteding, te weinig GGZ/verslavingszorg), en dan krijg je juist overlast en verharding in de buurt. Overigens: als je écht sneller wil uitzetten, moet je ook investeren in snelle medische/psychische screening en begeleiding, want anders zit je straks met mensen die niet eens fit-to-fly zijn en dan blijft het weer maanden hangen…