Reacties op vrijheidsbijdrage: ‘Is de extra btw die nu in de staatskas vloeit niet toereikend?’

Weet je wat het is: die benzineprijs is al een soort “vrijheidsbijdrage” hoor, je betaalt je scheel en de staat cash’t vrolijk mee via accijns en btw. En dan nóg een bijdrage verzinnen terwijl mensen al kiezen tussen tanken of boodschappen… ondertussen in het ziekenhuis roepen ze “geen geld” en krijg je weer minder handen op de vloer, ja daar worden patiënten dus echt de dupe van.

Men vergeet gemakkelijk dat btw-inkomsten vanzelf meestijgen met inflatie, maar de uitgaven óók; doen alsof “de staatskas volloopt” is boekhoudkundige zelfhypnose. Als je per se een vrijheidsbijdrage wil, maak ’m dan tenminste eerlijk: niet via benzine (waar vooral werkenden buiten de Randstad aan hangen), maar via winst en vermogen; daar zit de echte rek. En die zwijgcultuur in ziekenhuizen is geen incident meer maar een bestuursstijl: alles op KPI’s en reputatie, en de verpleegkundige mag het aan het bed uitleggen… tja.

Vanuit mijn praktijk: iedereen focust op “is er genoeg btw”, maar niemand heeft het over wat die permanente stress van tanken/boodschappen/werk met je zenuwstelsel doet, en daar betaal je later dubbel voor in zorgkosten en uitval. Als je dan per se een vrijheidsbijdrage wil, maak ’m dan gekoppeld aan echte gezondheid en rust in de samenleving (schone lucht, OV dat werkt, preventie), want nu is het weer symptoombestrijding met een mooi woord erop. En die zwijgcultuur in ziekenhuizen is precies hetzelfde patroon: energie dichtknijpen, alles in spreadsheets proppen, en dan verbaasd zijn dat mensen op de vloer afhaken en patiënten de rekening krijgen...

Die “extra btw” is ook gewoon een perverse prikkel: hoe duurder benzine en boodschappen, hoe harder de staat meevreet, dus waarom zou je dan ooit echt werk maken van minder fossiel en lagere energierekening…? Gooi die vrijheidsbijdrage liever op kerosine en grootverbruikers en stop het in OV/fiets/isolatie, dan snij je én in uitstoot én in die afhankelijkheid die ons hele ecosysteem kwetsbaar maakt. En die zwijgcultuur in ziekenhuizen is hetzelfde trucje: reputatie boven realiteit, tot de biodiversiteit aan mensen op de werkvloer wegsterft en patiënten het mogen voelen.

Taalkundig gezien is “vrijheidsbijdrage” echt zo’n woord waar je alles onder kunt schuiven; als het gewoon een extra heffing is, noem het dan ook zo. En over die “extra btw”: leuk dat de staatskas meedeint, maar als je tegelijk via toeslagen en compensatieregelingen weer geld moet terugpompen omdat mensen het niet meer trekken, ben je vooral rondjes aan het draaien. Die zwijgcultuur in ziekenhuizen herken je trouwens ook in het onderwijs: iedereen is bang voor gedoe met “de inspectie” en dan wordt eerlijk melden ineens een carrièrekans… not.

Die “extra btw door dure benzine” is deels een papieren meevaller, want als lonen/uitkeringen en zorgcontracten ook met inflatie omhoog gaan ben je het zo weer kwijt, en bij brandstof is het vooral accijns die de grote hap is (btw is gewoon 21% bovenop alles). Wat mij meer stoort: als je een vrijheidsbijdrage koppelt aan fossiel, maak dan tegelijk de uitstootkant zichtbaar en voorspelbaar, anders krijg je alleen boze mensen en nul gedragsverandering. En over die zwijgcultuur in ziekenhuizen: waarom is “veilig melden” nog steeds iets wat per afdeling afhangt van 1 manager, in plaats van standaard extern en anoniem geregeld??

Die “extra btw” is voor Den Haag lekker automatisch, echter voor mensen met een auto is het gewoon een stille loonbelasting: je betaalt ’m elke week aan de pomp zonder dat je er ooit bewust voor stemt. Als je dan tóch een vrijheidsbijdrage wil, maak ’m tijdelijk en koppel ’m aan een harde terugsluis voor lage en middeninkomens (via loonstrook/uitkering, niet via weer een aanvraagloket), daarentegen moet je in ziekenhuizen juist stoppen met die angstcultuur door klokkenluiders echt te beschermen en toezicht buiten de raad van bestuur te organiseren.