Productie industrie in mei bijna 5 procent hoger dan jaar eerder

Weet je wat het is: 5% groei en dat producentenvertrouwen omhoog, maar bij mij in de wijk zie ik vooral mensen die nog steeds elke euro omdraaien en bedrijven die “druk druk” roepen maar wel met flex en uitzend blijven werken. En straks gebruikt Den Haag dit weer als excuus dat de economie het toch “goed doet”, dus hup, volgende bezuinigingsronde op zorg en OV want kan best... ja dag.

Die 0,1% maand-op-maand zegt mij eerlijk gezegd meer dan die 4,9% j/j: dat is echt nét aan groei en kan ook gewoon “orderpiekje bij machines” zijn terwijl de rest sputtert. Overigens is die chemie -6,2% niet alleen zielig voor banen, dat tikt ook door in van alles wat je dagelijks koopt (verpakkingen, schoonmaak, bouwmaterialen) en dan krijg je rare prijsbewegingen en schaarstes. wat veel mensen niet weten: als je groei zo smal is (minder dan helft van de bedrijfsklassen), voelt het in de echte economie vaak juist instabieler, omdat één sector de boel omhoog trekt en de rest achterblijft.

het probleem is dat iedereen dat +4,9% als “de industrie” leest, terwijl het in de praktijk één dikke motor (machines) is en de rest van de keten gewoon nog stroef loopt; als chemie en transportmiddelen -6% doen, dan krijg je gaten in toelevering, energie-intensieve clusters die afschalen en dus ook minder vraag naar logistiek/infra-capaciteit. de oplossing is niet juichen om één indexcijfer, maar zorgen dat de randvoorwaarden kloppen: stabiele netaansluitingen, vergunningen sneller en voorspelbaar, en fatsoenlijke investeringen in havens/spoor/wegen zodat die machine-orders niet vastlopen op congestie en “geen plek op het net”, want daar gaat je draagvlak echt van kapot.

Die 4,9% j/j is vooral een basis-effect met één raketmotor (machines +26%) en een hoop sectoren in de min, dus “de industrie” bestaat hier vooral uit een gewogen gemiddelde dat toevallig goed uitkomt. Even rekenen: maand-op-maand is +0,1%, dat is praktisch ruis; als dit een echte brede opleving was, zag je meer dan 40% van de klassen groeien. En dat producentenvertrouwen is een saldo-meting, geen orderboek—mensen kunnen ook gewoon minder somber zijn omdat de energieprijs een paar weken meezit.

mooi dat machines draaien, maar als chemie en transport terugvallen ruik je dat straks ook op het erf: kunstmest, plastics voor kuilfolie, onderdelen en levertijden gaan dan weer raar doen. en CBS kan van alles gladstrijken met kalenders, maar de rekening komt gewoon via energie en netcapaciteit, daar helpt geen index tegen.

Die -6,2% in chemie is niet alleen “zielig”, dat is ook precies de hoek waar veel CO2-reductie moet gebeuren en waar bedrijven nu klem zitten tussen hoge stroomprijzen/netcongestie en strengere regels, dus ze stellen investeringen uit of draaien minder. Dan krijg je dus een rare mix: machinebouw knalt (veel export/energieprojecten) terwijl de energie-intensieve basisindustrie afhaakt, en dat is op lange termijn best link voor ketens en banen hier. Vraag me echt af: willen we die chemie moderniseren (elektrificatie/waterstof/CCS) of laten we ’m langzaam wegkwijnen en importeren we het spul straks met dezelfde uitstoot maar elders?