Prijzen aan de pomp weer gedaald, maar niet een-op-een met olieprijs

altijd hetzelfde liedje: olie zakt keihard en aan de pomp “ja maar accijns/transport/raffinage” — olie stijgt en hoppa binnen 24 uur +10 cent, magie!! en die vijf grote clubs die “adviesprijzen” zetten zijn gewoon een kartel met PR, oh ja want concurrentie zou de consument zó helpen right. wanneer grijpt de overheid eens echt in i.p.v. toekijken hoe winstmarges weer stiekem omhoog kruipen?

Even rekenen: Brent -10% klinkt stoer, maar in een liter benzine zit grofweg 40 cent ruwe olie; de rest is accijns+btw en gedoe. Dus -10% op die 40 cent is 4 cent eraf, en dan is 3 cent daling ineens helemaal niet “magie” maar gewoon wiskunde. Het rare is eerder dat we doen alsof de overheid kan “ingrijpen” in een prijs die voor meer dan de helft gewoon belasting is.

die “ingrijpen”-roep vind ik altijd zo makkelijk: de staat is zélf de grootste graaier aan de pomp, en als het echt hard omlaag gaat zie je accijns of btw echt niet even meebewegen hoor. In mijn tijd bij de KLM tankten we op contracten en hedges maanden vooruit, en dat is bij wegbrandstof niet anders: wat jij vandaag aan de pomp ziet is vaak gisteren al ingekocht tegen oude prijzen, dus dat gejank over kartel is soms gewoon onbegrip van hoe traag zo’n keten is. Maar goed, €2,57 “daling” noemen terwijl je nog steeds bijna drie euro aftikt… dat is vooral psychologische korting voor de bühne.

Kijk, iedereen staart naar Brent maar de echte joker is EUR/USD + crack spread: olie kan -10% doen maar als de euro tegelijk zwakker is en raffinaderijen krap zitten, is je “doorwerking” meteen half weg. En die pomphouders hedgen/werken met voorraad, dus je bent basically aan het wachten tot hun oude barrels uit de tank zijn… meanwhile is €2,75 voor diesel nog steeds gewoon bearish voor je portemonnee.

Die paar cent op en neer interesseert me inmiddels minder dan het feit dat alles “gewoon” rond de 2,60-2,75 blijft hangen alsof dat normaal is. En dan hoor je straks weer dat mensen “meer moeten werken” en dat de zorg te duur is, terwijl half NL z’n salaris al wegstookt aan woon-werk en boodschappen… bezuinig dan niet op verpleegkundigen maar pak die basislasten aan.

Ja goed, al die rekenverhalen kloppen vast maar ik merk vooral dat het bij ons thuis gewoon “rijden of eten” is: 3 cent eraf doet echt niks als je elke week moet tanken voor werk en school. en die adviesprijs is leuk, maar bij de snelweg hier in de buurt betaal je alsnog weer 15 cent extra alsof dat normaal is??

Hier op het land: die “adviesprijs” is leuk voor in de krant, maar wij tanken gewoon bij een onbemande pomp 12 km verderop omdat het bij de snelweg altijd +15 cent is, olieprijs of niet. En ondertussen tikt de diesel voor trekker en busje dubbel aan, want over rode diesel mogen we niet eens meer beginnen… dat is pas beleid dat echt pijn doet.

Iedereen focust op “olie” en “marge”, maar het echte schandaal is dat we een variabele belasting (btw) over een basisbehoefte heffen en dan verbaasd doen dat de staat bij elke prijsstijging automatisch meevreet. Ten eerste: als je echt koopkracht wil beschermen, maak accijns tijdelijk variabel of haal btw van brandstof af en compenseer gericht, ten tweede: stop met die “adviesprijs”-theatercijfers en verplicht pompen gewoon realtime prijscomponenten te tonen (belasting/inkoop/marge), dan is het meteen klaar met het rookgordijn, maar ok.

Feit is: die paar cent aan de pomp is vooral ruis, de echte klap is dat mensen door dit soort prijzen ritjes gaan uitstellen of met lampje aan doorrijden, en dan zie ik later weer pech, stress en soms zelfs gevaarlijke situaties op de weg. En als je elke dag moet forenzen is het ook gewoon een gezondheidsding: meer financiële stress, meer overuren, minder bewegen, slechter slapen, daar win je als samenleving nul mee. Die adviesprijs-discussie is leuk, maar het probleem is dat 2,57 inmiddels als normaal wordt verkocht… dat is pas de truc.