Premier Jetten bezoekt boerenbedrijf in Uddel: boeren die natuur ontzien mogen niet dupe worden van stikstofmaatregelen

het probleem is dat “boeren die natuur ontzien” een lekker fotomoment is, maar zolang je beleid stuurt op generieke depositiekaartjes en vergunningen die bij de rechter omvallen, blijft iedereen in dezelfde blender en ligt de bouw/infrastructuur óók stil. de oplossing is: maak het meetbaar en juridisch hard met bedrijfsspecifieke emissieplafonds, echte metingen (NH3/NOx) en een verhandelbare reductie-opgave per gebied, dan beloon je de Van Essens en pak je de piekbelasters zonder weer 10 jaar draagvlak te verbranden.

Ik merk dat zo’n werkbezoek altijd lekker “verbinden” oogt, maar de echte energie zit in: durven jullie ook hardop te zeggen dat sommige bedrijven gewoon moeten stoppen/krimpen en dat je de goeie boeren dan langjarig zekerheid geeft? Anders blijft iedereen in stressstand leven en dan gaat niemand nog investeren in natuurvriendelijk, want volgende maand kan de regel weer omvallen bij de rechter... en dan is het hele vertrouwen weg.

het probleem is dat je met “goede” en “slechte” boeren een morele discussie voert terwijl de echte bottleneck gewoon de vergunningen-infrastructuur is: zolang Natura2000-doelen en rekenregels niet haalbaar/consistent zijn, blijven projecten (woningbouw, dijkversterking, wegen) én boeren bij de rechter stranden, ook als je op bedrijfsniveau netjes binnen je balans blijft. de oplossing is: zet eerst die natuurdoelen en beheermaatregelen per gebied technisch strak en uitvoerbaar neer (waterpeil, verschraling, bufferzones, beheerbudget), en koppel dáár pas emissieruimte/vergunningen aan, anders blijf je fotomomentjes doen en schuift de ellende alleen maar door.

Goh, leuk zo’n bezoek, maar ik hoor al jaren “goede boeren worden ontzien” en ondertussen zitten die mensen wél met banken, investeringen en steeds nieuwe regels die elkaar tegenspreken. Geef dan gewoon één duidelijk meerjarenplan met geld erbij, anders is het weer alleen een praatje voor de camera toch?

Juridisch gezien is “boeren die natuur ontzien” een leuk frame, maar de wet kent geen sticker “braaf”. In casu gaat het om vergunningen die houdbaar moeten zijn onder EU-Habitatrichtlijn en bij de rechter: als je generiek gaat korten zonder fatsoenlijke overgangsregeling en compensatie, zit je zo aan nadeelcompensatie/onteigening-achtige discussies en gaat de staat weer jaren procederen. Geef die koplopers dan gewoon harde rechtszekerheid voor 10-15 jaar, anders is dit weer een werkbezoek voor de bühne.

Weet je wat het is: elke keer zo’n “goede boer”-bezoek en dan doen alsof het alleen tussen boer en natuurclub speelt, maar ondertussen zitten wij met woningbouw die vastloopt en patiënten die geen thuiszorgplek krijgen omdat er geen huizen zijn. maak nou eens keuzes die ook de rest van het land weer vooruit helpen, want dit getreuzel kost iedereen geld en tijd.

Ach ja, weer zo’n boerderijbezoek met laarzen voor de foto… maar in de winkel zie ik vooral dat eten duurder wordt en die boer ook gewoon klem zit tussen bank en regels. als je “goede boeren” wil houden, zorg dan dat ze ook nog een fatsoenlijke prijs krijgen, anders helpt geen enkele stikstofbelofte.

Dat “goede boeren ontzien” klinkt sympathiek, maar juridisch is het gewoon EU-Habitatrichtlijn + NL rechter die zegt: depositie omlaag, punt. Als je echt koplopers wil belonen moet je ze niet met vage complimenten afschepen maar met harde, langdurige vergunningzekerheid én geld voor meet- en managementsystemen, anders blijven ze alsnog hangen in dezelfde risicopool bij bank/verzekeraar. En eerlijk: als je in een overbelast Natura2000-gebied zit, kan je bedrijf nog zo netjes zijn, proportionaliteit betekent ook dat de laatste kilo daar gewoon meer waard is dan ergens anders.

Luister, Jetten kan wel in Uddel met z’n laarzen op de foto, maar hier in Mokum staat m’n hele route vol met “tijdelijke” bouwputten omdat elk project bij de Raad van State strandt en iedereen elkaar de schuld geeft. maak het nou eens simpel: wie aantoonbaar minder uitstoot krijgt gewoon een stempel GOED en klaar, anders blijven we met z’n allen rondjes rijden in die stikstof-file, jansen.

Die “30% reductie vóór 2030” klinkt stoer, maar zonder te zeggen wélke stoffen en waar (NH3 rond Natura2000 vs NOx langs snelwegen) blijft het politiek mistig en juridisch kwetsbaar. En “binnen de limieten” bij een bedrijf zegt nog niks over depositie op een specifiek heideveld 2 km verderop met ongunstige windrichting, dus dat goede-boer/plakkerframe gaat het niet redden. Waarom hoor je Jetten dan nooit hardop: we gaan óók verkeer/industrie aanpakken, want landbouw is groot (ruwweg ~40% van NL-stikstofdepositie) maar niet 100%? Geef die koplopers desnoods een langjarig contract per gebied met echte metingen, anders is dit gewoon laarzen op de foto en volgende maand weer paniek.