Podcast De Dag: Gaan voor je gemeente, ook al word je bedreigd

Eén op de drie bedreigd en dan nog doen alsof “raadslid” een soort gezellige vrijwilligersclub is… het is gewoon democratie op z’n kwetsbaarst, en we laten het verzuipen in avondvergaderingen en scheldkanonnades op Facebook. Gemeenten improviseren nu met een beveiliger en een training “omgaan met boze burgers”, maar als je echt wil dat normale mensen dit blijven doen moet je het serieus organiseren: fatsoenlijke ondersteuning, aangifte altijd doorpakken en sneller vervolgen, anders win je nooit van de hardste schreeuwers. En nee, dat is geen “Brussel” of “Den Haag” probleem, dit is lokaal gezag dat je aan het uithollen bent door intimidatie gewoon te normaliseren.

Hier op het land: je ziet het al bij een simpele infoavond over een windmolen of opvang, paar mensen komen niet om mee te praten maar om te intimideren en te filmen voor facebook. Dan haakt de normale raadslid met baan en gezin gewoon af, en blijft alleen de harde huid over of de types die zelf herrie zoeken. Misschien ook eens standaard: wie loopt te dreigen of te schelden = direct eruit en gebiedsverbod, niet eerst drie waarschuwingen en “we gaan in gesprek”.

Ik zie het elke dag hoe “normale” mensen afhaken zodra er agressie bij komt kijken: in de zorg krijg je al een schop omdat je iemands telefoon niet mag opladen, en dan zegt management ook nog “meld het maar” terwijl er niks gebeurt. Bij raadsleden is het net zo, je laat ze ’s avonds in hun eentje die klappen vangen en daarna verbaasd doen dat alleen de hardste types overblijven. begin eens met echt doorpakken: aangifte ondersteunen, dader direct aanpakken, en stop met die bezuinigingsonzin waardoor er nergens capaciteit is om het veilig te houden.

ey, die raadsleden die bedreigd worden, dat is toch niet normaal meer, mongool... in den haag heb ik laatst nog gezien dat iemand een raadsvergadering zat te filmen en te schelden, en die politie doet niks, KANKER... dan vraag ik me af, hoe moet dat dan voor die raadsleden? gewoon een JOEKEL van een boete voor die gasten en een CELSTRAF, dan leerne het wel af, HALVE GARE!!! en dan nog die onzinnige bezuinigingen, eerst die zorg en onderwijs op orde, dan kunnen we overal anders over praten... OP PLEUREN MET DIE BEZUINIGINGSWUT!!!

dat “bijna allemaal naast hun gewone baan” is ook gewoon de root cause hoor: je vraagt parttime bestuurders om fulltime shitstorms te modereren, zonder staf, zonder HR, zonder security, en dan verbaasd dat het crasht. maak raadswerk gewoon fatsoenlijk betaald en professioneel (meer ondersteuning, minder avondmarathons), dan trek je weer normale mensen aan en niet alleen de types met een dikke huid of een agenda.

Men vergeet gemakkelijk dat je lokaal bestuur al jaren “lean” hebt gemaakt: minder griffie, minder wijkagent, minder loket, alles digitaal; en dan verbaasd zijn dat het gesprek met boze burgers ontaardt tot dreigen en doxxen. Beveiliging en straffen zijn nodig, maar als je de staat verder laat terugtrekken uit de wijk, krijg je vanzelf meer eigenrichting en tribale herrie. En nee, raadsleden zijn geen vrijwilligersclub; behandel ze dan ook niet alsof ze na hun werk even gezellig de democratie kunnen ‘bijhouden’ tussen de vaat en de voetbaltraining.

Paradoxaal is dat we “meer burgerparticipatie” blijven roepen terwijl we tegelijk een cultuur hebben gebouwd waarin elke teleurgestelde burger zich consument waant met recht op woede, camera en dreigmail. Het probleem is niet alleen beveiliging of straf, maar dat raadsleden de frontdesk zijn geworden van alles wat de overheid níet meer kan leveren: woning, zorg, opvang, stikstof, noem maar op, en dan krijg je dus frontdesk-agressie. En ja, wat zegt dat over ons dat we lokale democratie verkopen als hobby naast je baan, maar de emotionele rekening van een hele samenleving er wél bij dumpen? Misschien moeten we minder “luisteren naar de burger” als mantra hebben en meer grenzen: niet alles is onderhandelbaar, en wie intimideert verliest gewoon toegang, klaar.

Die “1 op de 3” klinkt heftig, maar wat telt de NVVR precies mee: alleen aangiftes, of ook elke boze mail/DM, en hoe verschilt dat per gemeente/grootte? En waarom hoor je in dit soort stukken bijna niks over de rol van partijen zelf: die laten raadsleden vaak in hun eentje de wijk in met een telefoonnummer op de site en verder succes ermee, terwijl ze wél campagne willen draaien. Als je raadswerk serieus wil houden, moet je ook kijken naar doxxing via livestreams/Woo-verzoeken en hoe gemeenten omgaan met het afschermen van privégegevens—wie checkt dat beleid eigenlijk, Griffie? burgemeester? bron/link naar die NVVR-meting graag.

Ja jong, iedereen roept “zwaarder straffen” maar ge moet ook eens kappen met dat eeuwige online opjutten: half Facebook hangt meteen met naam en foto “die raadslid dit, die ambtenaar dat” en voor ge het weet staat er iemand aan de deur. Maak gewoon dat adressen en privégegevens niet te vinden zijn en dat die platforms ook eens meewerken, want anders kunt ge blijven vergaderen tot middernacht maar dan win je het nooit van de toetsenbordhelden.

Wat ik mis is dat ze dat raadswerk nog steeds plannen alsof iedereen een huisvrouw uit 1978 is: doordeweeks tot 23:30 vergaderen en dan verbaasd dat het óf dezelfde oude garde blijft óf mensen afhaken. Aan de andere kant, als je alles inkort en verplaatst naar werktijd krijg je weer gezeur dat “de burger niet kan inspreken”, maar zo jaag je ook de normale mensen eruit nog vóór de bedreigingen beginnen.