PANIEK PANIEK PANIEK. Hardste daling consumentenvertrouwen sinds 2022

-30 vertrouwen is gewoon de UX van Nederland: prijzen blijven omhoog, lonen laggen achter en elke grote aankoop voelt als een risky deploy terwijl Den Haag weer met nieuwe regeltjes/accijnzen komt alsof je daarmee de markt “stabiliseert” lol. Mensen klikken gewoon op pauze tot er eens een fatsoenlijke patch komt in energie, wonen en belastingen.

Die -30 is gewoon een sentimentcijfer, geen “we gaan morgen failliet”-meter, dus PANIEK roepen is vooral clicks. En dat stukje over “gasvoorraad nog maar 1,1%” klinkt echt verdacht: Nederland heeft juist enorme seizoensopslag en die staat in maart vaak laag omdat je de winter uit bent, maar 1,1% is zó extreem dat ik eerst een bron/definitie wil zien (welke opslag, welke datum?). Wat mij meer zorgen baart is dat energieprijzen telkens weer opschieten bij elk conflict, en we nog steeds doen alsof dat een tijdelijke dip is i.p.v. structureel risico dat je met isolatie, warmtenetten en minder olie-afhankelijkheid kan dempen, toch?

het probleem is dat “consumentenvertrouwen” vooral een thermometer is van voorspelbaarheid, en die is kapot: energie/brandstof schieten op elk conflict omhoog en Den Haag reageert met ad-hoc lapmiddelen waardoor niemand nog een meerjarenbegroting durft te maken. de oplossing is niet paniekberichten maar een stabiele energie-infrastructuur met langjarige prijsdemping (contracten, opslag, netcapaciteit) en beleid dat 3 jaar niet elke maand verandert, anders blijft het remmen op investeringen en dus op draagvlak.

ach bij ons op de kade zie je het meteen: minder containers met tv’s en rommel uit china, meer “wacht ff” bij de importeurs, dus dat vertrouwen-cijfertje komt niet uit de lucht vallen hoor

Wederom dat CBS-cijfertje en iedereen doet alsof het alleen “gevoel” is, maar probeer eens een jaarbegroting te maken als je vaste lasten elke 3 maanden veranderen: zorgpremie +€12 p/m, energie weer +€40, gemeentelijke heffingen +8% en dan nog accijns erbij. En dan dat geniale plan om gasputten met beton vol te gooien… je stort letterlijk toekomstig vermogen dicht en over 5 jaar huren we weer LNG voor de hoofdprijs, typisch.

klopt hoor, dat “vertrouwen” zie je gewoon aan het kassagedrag: mensen komen nog wel, maar het mandje is kleiner en er ligt ineens weer veel vaker huismerk en aanbiedingen in, en bij alles boven de 20 euro wordt er echt getwijfeld. en dan helpt het ook niet dat je elke week weer een ander prijskaartje moet plakken door energie/transport, daar worden mensen gewoon moe van.

Dat -30 is vooral “headline-gevoeligheid”, maar het wordt wél erger gemaakt door hoe NL z’n energie- en prijsrisico’s heeft ingericht: we doen alsof de markt alles oplost en gooien dan bij elke schok weer een tijdelijke accijns-truc of toeslagje ertegenaan. En dat verhaal over “gasvoorraad 1,1%” is typisch GS: zonder context (welke opslag, welke definitie, welke datum) is het gewoon paniekporno; in maart is seizoensopslag normaal laag. Wat me meer stoort: we hebben in EU-verband allang afspraken over strategische opslag en gezamenlijke inkoop, maar Den Haag blijft doen alsof “Brussel” de boeman is terwijl het hier vooral gebrek aan langjarig, proportioneel beleid is.

In de praktijk merk je dat “vertrouwen” vooral kapot gaat door kleine dingen die elke maand nét anders uitpakken: toeslagen die teruggevorderd worden, kinderopvang die weer verandert, gemeentelijke heffingen die je pas ziet als de brief op de mat valt. Mensen kunnen best tegen dure tijden, maar niet tegen dat constante gedoe en achteraf bijbetalen, daar word je gewoon murw van.

De vraag is wat je met zo’n -30 nou eigenlijk “beleidsmatig” moet: het is vooral een indicator van onzekerheid, en die wordt de facto gevoed door grilligheid in regels en lasten. Als Den Haag bij elke schok ad-hoc aan accijns, energiecompensatie, huur/koopregels en toeslagen gaat sleutelen, dan krijg je juridisch én financieel een land vol mensen die beslissingen uitstellen, mits ze nog een beetje risico willen managen. En dat 1,1% gasvoorraad-riedeltje: zonder definitie (welke opslag, welke peildatum) is het vooral clickbait, niet meer.

Dat consumentenvertrouwen zakt zie je ook gewoon in de supermarkt: mensen switchen massaal naar huismerk, laten vlees/kaas vaker liggen en gaan “mealpreppen” omdat elke impulskoop pijn doet. wat veel mensen niet weten: ultra-bewerkte troep wordt vaak juist aantrekkelijker bij stress en prijsdruk (veel kcal per euro), en dat jaagt op termijn zorgkosten en verzuim aan, dus die energie/benzine-shocks slaan breder door dan alleen je tank. overigens helpt voorspelbaar beleid ook hier: als je niet weet wat je vaste lasten doen, ga je óók raar doen met eten en dat merk je meteen in gezondheid.

consumentenvertrouwen daalt omdat mensen allang doorhebben dat “de markt” ze elke maand een nieuwe rekening stuurt — energie, huur, boodschappen — terwijl aandeelhouders gewoon recordwinsten pakken, oh ja want dat is dan “efficiënt”. en dan krijg je weer het koor “geef voorspelbaarheid” alsof dat kan zonder macht/inkomen te herverdelen: loon omhoog, huur omlaag, windfall tax op fossiel en supermarkten, klaar. geopolitiek is de trigger, maar de reden dat het hier meteen pijn doet is dat we onszelf verslaafd hebben gehouden aan olie + winst boven zekerheid.