Op de valreep tientallen miljoenen van Den Haag voor opknappen haven Terschelling

Weet je wat het is: we laten infra gewoon verrotten tot er letterlijk zinkgaten zitten en dan is het ineens “op de valreep” 40 miljoen, alsof het een cadeautje is. En dan ook nog lekker doorschuiven naar gemeente en provincie, terwijl zo’n eilandhaven gewoon basisvoorziening is, net als een brug of dijk. Altijd bezuinigen op onderhoud en daarna met grote woorden komen als het bijna instort... typisch.

Altijd mooi hoe “geen geld voor onderhoud” verandert in 40 miljoen als de boel letterlijk de zee in kukelt — en dan moet een kleine gemeente ook nog “evenveel” dokken, terwijl Shell c.s. belastingkorting krijgen, sure. En niemand die het durft te zeggen: die haven is óók een gevolg van klimaat/zeespiegelstress, maar de kosten worden weer lokaal neergelegd terwijl Den Haag vrolijk fossiel blijft pamperen.

40 miljoen “op de valreep” klinkt stoer, maar het is gewoon uitgesteld onderhoud met rente: je betaalt niet voor een upgrade, je betaalt om de realiteit nog net niet te laten instorten. En dat “gemeente en provincie moeten evenveel” is zo’n Haagse reflex alsof een eilandhaven een lokaal hobbyproject is, terwijl het feitelijk een nationale levenslijn is (ook voor toerisme, economie, bereikbaarheid, noem maar op). Paradoxaal eigenlijk: we doen alsof de markt alles efficiënt regelt, maar zodra de kade letterlijk wegzakt ontdekken we weer dat basisinfra gewoon collectieve verantwoordelijkheid is. Wat zegt dit over ons dat we pas geld vinden als het water al onder de fundering staat??

Die “gemeente en provincie evenveel” klinkt stoer, maar even rekenen: als het totaal 80 miljoen is en Terschelling heeft 15 toegezegd, dan moet er nog 25 bij van provincie+gemeente samen. Dus óf Den Haag komt straks alsnog bijlappen, óf ze gaan “scope schrappen” en dan heb je een half opgeknapte kade met een weg die nog steeds uit elkaar valt. En 56 jaar oud aan zee is geen verrassing hoor, dat is gewoon het moment dat je onderhoud had moeten doen, niet het moment dat je een persmoment plant.

Die 40 miljoen is mooi, maar dat “gemeente en provincie evenveel” moet je ook eerlijk invullen: een eilandgemeente kan geen 40 miljoen uit toeristenbelasting trekken zonder de boel kapot te belasten. Zet er meteen harde afspraken bij over onderhoudsbudget en planning voor de komende 20-30 jaar, want anders staan we over tien jaar weer met een persmoment bij de volgende verzakking, alleen dan nóg duurder. En als die Willem Barentszkade straks dicht moet in de zomer, dan wil je ook een fatsoenlijk noodscenario voor bevoorrading en hulpdiensten, niet pas improviseren als de schappen leeg raken.

Ik was zelf ook zo dat ik dacht: ach, infra wordt gewoon netjes bijgehouden… tot je ziet dat alles pas “urgent” is als er een camera bij kan. En let op: die 40 miljoen is straks niet voor beton maar voor adviesclubs, stikstof-rapportjes en aanbestedingsgedoe, en ondertussen mogen eilanders en Fryslân “mee-investeren” terwijl Den Haag wél miljarden over de balk smijt aan prestige en vriendjes! Wie het ziet, ziet het: dit wordt weer een pot waar iedereen aan verdient behalve de haven zelf!!!

In de praktijk is zo’n haven niet alleen “toerisme”, dat is ook voer, bouwspul, veevoer en als het misgaat met weer ook je noodroute. 40 miljoen is leuk, maar als je ’m daarna weer kapot bezuinigt op onderhoud sta je over 10 jaar weer met een persmomentje bij een nieuw zinkgat... maak meteen een vaste onderhoudspot en klaar. En dat gelul over “evenveel meebetalen” klinkt stoer, maar een eiland heeft gewoon niet dezelfde belastingbasis als pak ’m beet Leeuwarden.

Die “gemeente en provincie evenveel” klinkt leuk op papier, maar in de praktijk is dat vaak gewoon een manier om te checken of het plan echt rijp is: zonder lokale cofinanciering krijg je hier in Den Haag geen handtekening langs Financiën, klaar. Kanttekening: als die kade echt acuut onveilig is, dan gaat de rekening sowieso omhoog door noodmaatregelen, aanbestedingsgedoe en bouwen in een korte window op de Wadden, dus 80 miljoen kan straks ook zomaar “excl. indexatie” blijken… en dan begint de echte ruzie pas.

Nou ja, iedereen roept nu “Den Haag moet betalen”, maar ik wil vooral weten wie er straks aansprakelijk is als die boel weer verzakt, want met 80 miljoen een kade oplappen en dan weer 20 jaar niks doen, dat kennen we inmiddels wel, hoor. En maak die planning eens eerlijk, want in de zomer zit het vol toeristen en in de winter moeten de eilanders ook gewoon naar ziekenhuis en school, dat wordt altijd vergeten toch.