Onderzoekers: te weinig borstkankerpatiënten krijgen nodige gentest

Bizar dat die test sinds 2023 gewoon vergoed wordt en we in 2024 nog steeds op 1 op 3 blijven hangen… dan krijg je dus vrouwen die “voor de zekerheid” aan de chemo gaan met alle ellende van dien. Zet dit landelijk strak in het behandelpad (opt-out ipv opt-in), echter dan moet je ook eerlijk zijn waar het vastloopt: ziekenhuislogistiek, protocollen per regio of gewoon te weinig uitleg aan patiënten?

Kijk, dit is weer typisch NL: die test is vergoed maar niemand “verdient” eraan in het ziekenhuis, dus de prikkel is nul en chemo is het default-protocol waar alles op ingericht is. Geef elk MDO gewoon een KPI/bonus op juiste inzet van die gentest (en ja, transparant per ziekenhuis publiceren), dan zie je ineens hoe snel die 1 op 3 naar 9 op 10 schiet.

Feit is: die gentest is niet voor elke borstkanker, je moet genoeg tumorweefsel hebben en het gaat vooral om die hormoongevoelige, vroege tumoren waar je twijfelt over chemo, dus 100% halen is ook niet realistisch. Maar 1 op 3 is wel echt karig als het vergoed wordt, want zonder test ga je sneller op veilig spelen en dat betekent maanden ellende en soms blijvende schade. Benieuwd of het vooral vastloopt op MDO-gewoonte, pathologie-logistiek of gewoon dat patiënten de keuze niet eens goed uitgelegd krijgen.

Wat hier ook meespeelt: als je de uitslag van zo’n test pas na het MDO of na de operatie “nog even” moet aanvragen, zit je meteen met wachttijden bij pathologie en dan rolt het standaard chemospoor al door. Maak het dus net zo normaal als een bloedprik: bij de juiste diagnose automatisch aanvragen en de uitslag vóór het behandelgesprek op tafel, echter dan moeten ziekenhuizen ook durven zeggen dat dit gewoon een procesfout is en geen “keuze van de patiënt”.

Even nuance: zo’n MammaPrint/Oncotype is geen magische chemostopper, het is vooral voor een specifieke groep waarbij je twijfelt, en soms is de uitslag ook grijs gebied waardoor je alsnog chemo kiest. Maar als 2/3 hem niet eens krijgt terwijl het vergoed is, dan is dat meestal geen bewuste keuze van de patiënt maar gewoon gedoe in de keten, en dan krijgen mensen dus bijwerkingen voor zekerheid die je misschien met één test had kunnen vermijden. Waarom is dit niet gewoon standaard in het pad, tenzij er een duidelijke reden is om het niet te doen?