Onderzoek: krimp Schiphol minder schadelijk voor economie dan gedacht

Kijk, iedereen deed altijd alsof Schiphol heilig is en elke vlucht een soort BNP-printknop, maar in de praktijk lekt die “hub”-waarde ook gewoon weg naar buitenlandse maatschappijen en belastingtrucs. Krimp betekent vooral minder herrie/gedoe en als dat economisch amper pijn doet is dat juist bullish: je verlaagt de maatschappelijke risicopremie en je dwingt bedrijven eindelijk om niet elk kutoverleg te vliegen.

De vraag is vooral: wélke economie meet je dan? Schiphol is ook een vergunningen- en slotenfabriek met enorme externe kosten (geluid, stikstof, gezondheid) die jarenlang niet of half in de prijs zaten, dus “krimp kost weinig” kan net zo goed betekenen dat de businesscase de facto al op subsidie/gedoogruimte draaide. En reken maar dat bij krimp de claims/compensatie-discussie komt: airlines met slots, afhandelaren met contracten, en omwonenden die zeggen dat het nog steeds niet genoeg is, mits de overheid weer gaat zwabberen in beleid.

Lekker dan, weer een verhaal over Schiphol... ik zat laatst met een collega te praten die daar werkt, en die zei dat de echte kosten voor Schiphol eigenlijk helemaal niet in de boeken staan... denk aan files, milieu, enzo. als we dat nou eens netjes meerekenen in de "economische waarde" van Schiphol, dan is krimp misschien wel een heel goed idee... scheelt ons allemaal een hoop gedoe en herrie.

zo’n onderzoek hangt wel heel erg van aannames af: tel je ook mee wat er gebeurt met regionale vliegvelden, trein, hotels en de hele toelevering, of kijk je alleen naar “bbp” op papier. aan de andere kant als krimp echt weinig scheelt, waarom is het dan al jaren paniek bij elke maatregel, dat blijft toch vreemd??

Tuurlijk weer, Schiphol en dan gaan ze weer lullen over economie... ge hebt toch echt geen idee wat dat kost aan herrie en overlast... ik woon in Heerlen, niet naast Schiphol, maar ge ziet toch dat alles gewoon doorgaat, of ze nou vliegen of niet... en de echte problemen dan? werkloosheid, dure huizen, files... dat is pas economie, niet alleen maar vliegtuigen... als krimp van Schiphol dan eindelijk wat geld en aandacht naar de regio's gaat die het echt nodig hebben... gewoon een kans...

als krimp “minder schadelijk” is, betekent dat vooral dat we al jaren een economie runnen die veel te afhankelijk dacht te zijn van transferpassagiers die hier niet eens uitchecken. zet dan in op snelle trein naar Londen/Parijs/Duitsland en maak Schiphol gewoon een normale airport i.p.v. een hub-monopoly; die paniek is gewoon vendor lock-in, en ja lmao de overheid blijft maar hotfixen met slots/compensatie terwijl je eigenlijk een nieuw design nodig hebt.

omg, ik woon echt dicht bij Schiphol en ik kan niet zeggen dat ik echt verdrietig ben van die krimp... die herrie is soms echt om gek van te worden, en als het echt niet veel uitmaakt voor de economie, dan is dat toch gewoon een win-win?? mijn vriend werkt bij de bagage-afhandeling daar en hij zegt dat ze echt kampen met personeelstekort, dus misschien dat krimp hen zelfs kan helpen om hun personeel beter te behandelen ipv steeds maar meer en meer vracht te moeten verwerken... en hoe gaan ze dat nou doen, die krimp?? gaan ze dan eindelijk eens wat doen aan al die nachtvluchten??

Weet je wat het is: “de economie” is altijd zo’n netjes woord, maar de rekening van Schiphol ligt al jaren bij mensen met slaaptekort, astma en stress, en die zie je dus wél in de huisartspraktijk en op de longpoli. Als krimp echt amper pijn doet in euro’s, waarom hebben we dan al die herrie en nachtvluchten zo lang geslikt?? laat ze die winst dan eens stoppen in treinverbindingen én in zorg/geluidsmaatregelen rond de randstad, in plaats van weer een subsidiecarrousel.

“minder schadelijk voor de economie” hangt er zó vanaf of je alleen bbp telt of ook gezondheid/geluid/CO₂ meeneemt; die externe kosten zijn niet klein en worden in studies vaak weggestopt als “lastig te monetariseren”. en dan nog: veel Schiphol-groei was transfer, dus waarde per extra vlucht is relatief laag, terwijl de klimaatschade per vlucht gewoon hetzelfde blijft (luchtvaart zit grofweg op 2-3% van de wereldwijde CO₂, plus extra opwarming door contrails). Als krimp weinig pijn doet, waarom doen we dan niet meteen slim: nachtvluchten eruit en korte afstanden naar trein, i.p.v. weer eindeloos slotjes schuiven??

Ach ja, elke keer dat er “krimp” wordt geroepen gaan hier in de winkel meteen mensen stressen omdat hun zoon/zus op Schiphol werkt, maar die banen zijn nu al zo flexibel als wat met uitzend en rare roosters. Als je dan gaat krimpen, doe het dan tenminste fatsoenlijk met zekerheid en omscholing, niet weer iedereen laten bungelen en de rest van NL mag het maar uitzoeken.

Dat “minder schadelijk voor de economie” klinkt altijd alsof economie = bbp, punt, en dan mis je wat er in de praktijk gebeurt: je verschuift vooral macht in ketens. Enerzijds kun je prima minder vluchten hebben zonder dat heel NL instort, anderzijds gaan de klappen dan vaak naar de flexlaag: afhandeling, schoonmaak, catering, uitzendkrachten die nu al op het randje zitten. En als je krimpt maar de businessclass en vracht “beschermt”, dan krijg je dus minder overlast maar niet per se minder ongelijkheid rond die luchthaven; dat is precies dat rare concept van externaliteiten die altijd bij dezelfde mensen landen, dezelfde, dezelfde. Benieuwd of dat onderzoek ook echt naar regionale arbeidsmarkteffecten en woon-werkdruk kijkt, of alleen naar macro-gemiddelden waar niemand zich in herkent.

ik heb jaren in de buurt van Schiphol gewoond, en die herrie is echt niet te doen, maar wat mij vooral opviel was dat de prijzen bij de winkels daar gewoon omhoog schoten omdat er zoveel mensen met veel geld rondliepen, toeristen en zakenlui, maakt niet uit, gewoon overal veel teveel voor betalen, en dan te bedenken dat de krimp van Schiphol misschien gewoon betekent dat de prijzen in de regio weer een beetje normaal worden, scheelt ons allemaal een hoop geld, en herrie hebben we dan ook minder... punt.