Het nieuwe Nederlandse minderheidskabinet wil vaart maken met de oprichting van een nieuwe overheidsorganisatie die ‘disruptieve innovatie’ moet versnellen. Het plan is opgenomen in het coalitieakkoord dat op 30 januari is gepubliceerd. De beoogde instantie is nadrukkelijk gemodelleerd naar de Amerikaanse Defense Advanced Research Projects Agency (Darpa), die bekendstaat om het financieren en aanjagen van risicovolle, baanbrekende onderzoeks- en ontwikkeltrajecten.
Nationale Agentschap voor Disruptieve Innovatie
De voorgestelde Nederlandse variant krijgt de naam Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie. Volgens het coalitieakkoord moet het agentschap een katalysator worden die wetenschap, industrie en overheid met elkaar verbindt. Het doel is om vernieuwende technologieën sneller van onderzoek naar toepassing te brengen en zo de internationale concurrentiepositie van Nederland te versterken.
Voor de nieuwe organisatie is een budget van 500 miljoen euro voorzien. Met dit bedrag wil het kabinet projecten ondersteunen die potentieel grote technologische doorbraken kunnen opleveren, maar die vaak moeilijk financiering krijgen via reguliere onderzoeksprogramma’s of marktpartijen vanwege het hoge risico en de lange doorlooptijd.
Doel: technologische voorsprong veiligstellen
In het coalitieakkoord wordt het agentschap gepresenteerd als instrument om de “technologische voorsprong” van Nederland veilig te stellen. De inzet past in een bredere Europese en internationale trend waarbij overheden meer nadruk leggen op strategische autonomie en het versterken van sleuteltechnologieën. Daarbij gaat het doorgaans om domeinen waar innovatie niet alleen economische waarde heeft, maar ook raakt aan publieke belangen en geopolitieke verhoudingen.
Het kabinet positioneert het agentschap als schakel tussen verschillende sectoren, met de impliciete aanname dat betere samenwerking en gerichte financiering de kans op doorbraken vergroot. Hoe de organisatie precies wordt ingericht, welke thema’s prioriteit krijgen en welke selectiecriteria gaan gelden voor projecten, wordt in het coalitieakkoord niet verder uitgewerkt.
Vervolgstappen
De plannen bevinden zich vooralsnog op beleidsniveau. De komende periode moet blijken hoe snel het kabinet het agentschap daadwerkelijk kan opzetten en welke uitvoeringsstructuur daarbij wordt gekozen. Ook is nog niet duidelijk hoe het nieuwe agentschap zich zal verhouden tot bestaande Nederlandse instrumenten voor onderzoeks- en innovatiebeleid en hoe de samenwerking met kennisinstellingen en bedrijven vorm krijgt.
Het voornemen van het kabinet is gemeld door Research Professional News. Het volledige artikel is achter een inlog geplaatst, waardoor aanvullende details uit die bron niet openbaar beschikbaar zijn.
500 miljoen in een “Darpa-achtig” clubje klinkt stoer, maar ik zie vooral weer een nieuwe laag bestuur met hippe woorden en consultants. Als ze echt doorbraken willen, zorg dan dat het niet bij Randstad-tech blijft hangen maar ook naar dingen gaat als landbouw, bodem, water en energie op het erf, daar valt zat te winnen. En maak het simpel: geld naar doeners en testlocaties, niet naar rapporten en eindeloze pilots die nergens landen.