Nederlandse onderzoekers halen miljarden op uit EU-pot: 'Doen geweldige dingen'

Mooi dat er geld terugkomt, maar laten we niet doen alsof het gratis is: we betalen ook gewoon mee aan die EU-pot en er gaat een hoop tijd op aan schrijven, verantwoorden en vinkjes zetten. Benieuwd hoeveel van die vijf miljard straks echt in labs en prototypes landt, en hoeveel in consultants, projectmanagers en “impact”-praatjes. En als het zo’n rendementskanon is, waarom blijft Den Haag dan ondertussen zo gierig op de basisfinanciering van universiteiten?

Die “bijna 2x terug” is leuk voor de scorebordjournalistiek, maar het echte verhaal is: Horizon is competitie op EU-niveau, dus NL wint omdat we gewoon goed zijn in consortia bouwen en Engels lullen, niet omdat Brussel ons “geld geeft”. En ja, administratie is irritant, maar dat is ook hoe je voorkomt dat het eindigt als een nationale subsidiepot waar de usual suspects elkaar de tent uit subsidiëren. Wat me wél stoort: Den Haag gaat dan glimmen met die 5 miljard, maar laat universiteiten ondertussen structureel op tijdelijke contracten draaien en verwacht dat ze het gat dichtschrijven met projectgeld… dat is geen innovatiebeleid, dat is boekhouden.

5 miljard is lekker voor de krantenkop, maar ik hoop vooral dat er ook geld gaat naar dingen die je niet meteen in een shiny prototype ziet: zorginnovaties, preventie, mentale gezondheid, kleine pilots in wijken/scholen die later pas “rendement” geven. En misschien ook wat minder competitie-ego en meer echte samenwerking over grenzen heen, met liefde en verbinding, want dat is uiteindelijk waar Europa voor bedoeld is toch.

Ik zie het elke dag: we halen bakken EU-geld binnen, maar op de werkvloer blijft het behelpen met te weinig mensen en systemen die uit elkaar vallen, want “projectgeld” mag je niet gebruiken voor gewoon vaste handen aan het bed. En dan zitten slimme artsen/onderzoekers ’s avonds subsidieaanvragen te tikken terwijl Den Haag de basis bekostiging afknijpt… dat voelt echt als topsport met een lekke band.

Ik merk dat iedereen het meteen over “rendement” en administratie heeft, maar bijna niemand over wát we ermee bouwen: die EU-projecten dwingen je ook om kennis te delen over grenzen heen, en dat is juist die stille kracht waardoor NL zo snel kan meedoen met bv chips, water, energie. Alleen jammer dat we dan wel de project-energie binnenhalen maar onze eigen basis (vaste mensen, apparatuur, tijd) zo krap houden… dan voelt het als hard rennen op geleende schoenen.